Arent thoe Boecast

Arent thoe Boecast gaat in gesprek met Steven Jansen, die zijn familiegeschiedenis als vissers van Harderwijk tot Elburg vertelt. Zijn overgrootvader Jan Jansen kwam in 1885 naar Elburg en vier generaties voeren uit op de Zuiderzee. Het wordt een persoonlijk verhaal over de liefde voor het vissersleven en de harde klap van de afsluiting van de Zuiderzee.

• Jan Jansen uit Harderwijk kwam in 1885 met zijn gezin en een nieuwe botter naar Elburg, waar deze het registratienummer EB-56 kreeg.
• De vier zonen van Jan Jansen werden allemaal vissers en kregen elk hun eigen botter, met nummers als EB-46, EB-60 en EB-32.

In deze jubileumaflevering duikt Arent thoe Boecast in de rijke vishandel van Elburg, van de Hanzetijd tot aan de vissafslag. Samen met cultuurhistoricus Gerian Ruitter wordt duidelijk hoe de stad zich onderscheidde met het Stapelrecht en waarom de visserij steeds weer voor- en tegenspoed kende. Ook het verhaal achter de oude vissafslag, die nu weer een museum is, komt uitgebreid aan bod.

• Elburg had in 1444 een uitzondering op het stapelrecht van Harderwijk, waardoor de stad als enige langs de Zuiderzee zelf vis mocht opslaan en verhandelen.
• Bij de voltooiing van de Afsluitdijk in 1932 hingen Elburgse schippers hun vlaggen halfstok, omdat de zoutwatervisserij met haring en ansjovis voor hen definitief voorbij was.

6 maart 2026 · 47 minuten

Elburger Indiëgangers krijgen een gezicht

Monique Vierstraaten onderzoekt de Elburger Indiëgangers, geïnspireerd door haar opa die na de Tweede Wereldoorlog naar Nederlands-Indië vertrok. Samen met Willem van Noordel duikt ze in de lokale geschiedenis, van feestelijke thuiskomsten tot de stilzwijgende trauma's die nog generaties doorwerken. Een oproep aan luisteraars om foto's en verhalen te delen vormt het begin van dit nieuwe onderzoek.

• Na de Tweede Wereldoorlog vertrokken bijna 40 mannen uit Elburg naar Nederlands-Indië; uit archieven zijn inmiddels 38 namen teruggevonden.
• In het onderzoek naar Elburgse Indiëgangers keerden alle mannen levend terug; niemand sneuvelde, al kwamen sommigen gewond of eerder terug.

In deze aflevering vertelt Willem van Noordel over het bewogen leven van Anna Schapira, een Holocaust-overlevende die als kind in Elburg terechtkwam en later uitgroeide tot een sterke vrouw. Haar verhaal voert van Wenen en Elburg naar Bergen-Belsen, waar ze de verschrikkingen overleefde, en uiteindelijk naar Israël, waar ze anderen als psychotherapeut hielp. Een indrukwekkend gesprek over veerkracht, herinnering en de betekenis van haar nalatenschap.

• Anna Schapira kreeg op haar zevende verjaardag een vervalst Ecuadoraans paspoort, waardoor ze in Bergen-Belsen in het bevoorrechte kampdeel terechtkwam en de Holocaust overleefde.
• Haar nichtje Geda werd op negenjarige leeftijd vergast in Auschwitz; haar schoolrapport, onondertekend door haar moeder, werd teruggevonden in Anna's persoonlijk archief.

In deze aflevering gaat Arent thoe Boecast in gesprek met Willem van Norrol over de totstandkoming van de biografie over Anna Schapira. Willem vertelt hoe hij via een oud geluidsfragment, acht brieven en een privaatarchief in Jeruzalem het leven van deze enige overlevende van de Joodse gemeenschap van Elburg reconstrueerde. Ook hoor je hoe een poëziealbum op het laatste moment nog een bijzondere plek in het boek kreeg.

• Anna Shapira was de enige Joodse inwoner van Elburg die de kampen overleefde en terugkeerde, wat aanleiding vormde voor de biografie.
• Willem van Norrol ontdekte haar privéarchief in de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem, dat binnen vier weken werd gedigitaliseerd na een kleine betaling.