De cartooncrisis

In deze speciale aflevering van De Cartooncrisis blikken drie cartoonisten terug op 2025, een turbulent jaar vol politieke chaos en maatschappelijke crises. Ze bespreken hoe ze thema's als Trump, Gaza en het klimaat vertalen naar scherpe beelden, en of humor nog wel mogelijk is in zulke zware tijden. Ook staan ze stil bij de uitreiking van de European Cartoon Award en de toekomst van hun vak.

• Cartoonist Hajo de Rijger laat zijn Trump dezelfde stropdas gebruiken als extra visueel element om de absurditeit van de politicus te benadrukken.
• Tjeerd Royaard ontwierp een cartoon waarin Poetin slagerskleding draagt en Trump een hakmes vasthoudt om de actualiteit van het Oekraïneconflict te vangen.

28 december 2023 · 1h0m

Cartoonisten over de grenzen van hun vak

Drie cartoonisten bespreken de grenzen van hun vak: wanneer is een cartoon te ver? Welke tekening uit 2023 zorgde voor ophef en hoe gaan zij om met zelfcensuur? Een terugblik op een jaar vol controversiële spotprenten.

• Jos Collignon vermeed het tekenen van CDA-politicus Piet Jong in een SS-uniform, omdat dat ten onrechte zou suggereren dat hij een actieve nazi was.
• Bas van der Schot tekende voor het Algemeen Dagblad een cartoon met ratten, maar zag op tijd af van dat beeld vanwege de antisemitische connotaties uit de Tweede Wereldoorlog.

In deze aflevering gaat Stine Jensen in gesprek met cartoonist Ruben Oppenheimer over de grenzen van humor en vrijheid van meningsuiting. Ze bespreken de ophef rond zijn tekeningen, waaronder die van Sigrid Kaag en de profeet Mohammed, en de juridische en maatschappelijke gevolgen. Moet een cartoonist alles durven tekenen, of zijn er grenzen die niet overschreden mogen worden?

• Ruben Oppenheimer tekende per ongeluk profeet Ali in plaats van Mohammed op de dag van de aanslagen op Charlie Hebdo.
• Sinds 1934 is het in Nederland strafbaar om via tekeningen op te ruien, omdat afbeeldingen toen aan het opruiingsdelict werden toegevoegd.

Waarom worden mensen zo boos om spotprenten? In deze aflevering onderzoekt de presentator hoe beledigingen werken, van racisme tot religie, en of de vrijheid van meningsuiting altijd opweegt tegen de emoties die cartoons kunnen losmaken.

• Marley Huyer weigert een racistische cartoon van Serena Williams te beschrijven, uit angst racistische stereotypen te herhalen.
• Ronald van Raak bewaart al jaren een krantenartikel waarin arme mensen als 'asociaal' worden neergezet, waar hij nog steeds boos om is.

4 december 2023 · 48 minuten

Docenten over gevoelige lesstof na de moord op Samuel Paty

Na de moord op Samuel Pati vragen docenten zich af of ze nog wel cartoons van de profeet Mohammed mogen tonen. Leraar maatschappijleer Halil laat ze juist wél zien, omdat leerlingen anders buiten de klas zonder veilige context gaan kijken. In deze aflevering spreekt Stine Jensen met collega-docenten over hun keuzes en angsten rond gevoelig lesmateriaal.

• Leraar Halil laat Mohammed-cartoons in de klas zien, ondanks dat hij zelf praktiserend moslim is, uit angst dat leerlingen ze anders ongefilterd buiten school zien.
• Docent Ronald gebruikt geen social media, uit angst dat uitspraken uit context worden gerukt en tot cancellatie leiden.