De Jodenjager

17 mei 2025 · 50 minuten

Hoop in een tijd van polarisatie en vijandschap

Hoogleraar Hans Boutelier analyseert in deze bonusaflevering de rol van hoop in een gepolariseerde samenleving. Hij ziet mogelijkheden voor een nieuwe, emergente samenlevingsvorm die voortkomt uit de kracht van praktijken en gemeenschappen. Maar de vraag blijft of dit voldoende is om de groeiende vijandschap en autocratische tendensen te weerstaan.

• Hans Boutelier beschrijft hoe de samenleving verschoof van verzuilde collectieven naar identitaire netwerken, waarin mensen zelf hun gemeenschap zoeken via sociale media.
• Volgens Boutelier heeft 26% van de Nederlanders nog vertrouwen in de politiek, en een groot deel van de bevolking staat open voor een autocratische leider.

10 mei 2025 · 41 minuten

De parallel tussen toen en nu: hoe uitsluiting opnieuw de norm wordt

In deze aflevering onderzoekt Rik Boehm hoe we lessen uit het verleden kunnen toepassen op de huidige polarisatie. Hij spreekt met historica Eva Letterman over haar oud-oom Frans Fischer, een oorlogsmisdadiger, en met experts over de gevaren van uitsluiting en vijanddenken. Kan de samenleving het proces van demonisering keren, of herhaalt de geschiedenis zich?

• Eva Letterman, achternichtje van oorlogsmisdadiger Frans Fischer, ontdekte dat hij ruim 13.000 Joden uit Den Haag deporteerde en oeboetspiel toepaste in een badkuip.
• Fischer zag zichzelf als een plichtsgetrouwe politieman die bevelen uitvoerde en daardoor geen persoonlijke schuld droeg, een mentaliteit die als waarschuwing geldt.

3 mei 2025 · 55 minuten

De gevangenschap van oorlogsmisdadiger Ouste Funten

In deze aflevering onderzoeken we hoe een ogenschijnlijk gewoon schilderijtje van een landschap het breekpunt wordt in het verhaal van een beruchte oorlogsmisdadiger. Een bewaker beschrijft de drijvende kracht achter zijn daden en de momenten waarop geweten en geweld botsen. Want wanneer roep je zelf halt en hoe diep kan een mens zinken in gevangenschap?

• Aus der Fünten schilderde in gevangenschap een landschapje met opvliegende eenden, dat hij later aan bewaker Ton Mink gaf als symbool van hoop op vrijheid.
• Na 43 jaar gevangenschap werd Aus der Fünten in 1989 vrijgelaten, maar overleed slechts 82 dagen later, nog geen drie maanden na zijn vrijlating.

26 april 2025 · 52 minuten

De deportaties van Joden uit Nederland

In deze aflevering staat de rol van Ferdinand Austerfunten centraal bij de deportatie van Joden uit Nederland. Hij beslist willekeurig wie er op transport gaat, terwijl duizenden via Westerbork naar vernietigingskampen worden gestuurd. De aflevering onthult hoe een gewone man een monster wordt door onbeperkte macht en meedogenloze uitvoering van de nazi-plannen.

• Austerfunten waarschuwde personeel met zijn lievelingsliedje 'Ietjekeert Zuruk' wanneer hij de centrale administratie binnenkwam.
• De 6-jarige Salo Müller werd bij een razzia opgepakt en vier dagen lang in een houten keetje vastgehouden, zonder jas of toezicht.

19 april 2025 · 44 minuten

De trouwe dienaar

Rick Blom reist naar Duitsburg om de wortels van Ferdinand Ausdärfunten te ontdekken. Hij spreekt met een lokale historicus en leert hoe de trouwe Ferdinand, geroemd als 'der Treue', door zijn opvoeding en maatschappelijke omstandigheden stap voor stap in de nazipartij en de SS terechtkwam. De aflevering onderzoekt wat hem dreef om over de grens van het ondenkbare te gaan.

• In de crisisjaren was de werkloosheid in Maidrich, waar Ferdinand Ausdärfunten opgroeide, bijna 50%.
• Ferdinand werd door zijn moeder 'der Treue' (de trouwe) genoemd, wat later de titel van deze aflevering werd.