De kinderen van het Bureau Bijzondere Jeugdzorg

31 augustus 2026 · 1 minuten

Luisteraars in de rol van rechter in nieuwe podcast

In 'De podcastrechter' word je uitgedaagd om zelf een oordeel te vellen over een rechtszaak. Martijn Hoyer van Omroep West neemt je mee in de ins en outs van opvallende zaken en de bijbehorende straffen. Wat zou jij beslissen, en wat vindt de echte rechter?

• De podcast 'De podcastrechter' daagt luisteraars uit om zelf een oordeel te vellen over rechtszaken.
• In de podcast kunnen luisteraars ontdekken of hun oordeel overeenkomt met dat van echte rechters.

In 1989 zorgde een televisie-uitzending voor een historische confrontatie tussen kinderen van collaborateurs en slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Voor het eerst durfden kinderen van 'foute' ouders hun verhaal te doen, wat leidde tot heftige emoties maar ook tot erkenning. Deze aflevering onderzoekt hoe generaties later de last van het verleden nog steeds voelbaar is, maar ook hoe herkenning en verbinding mogelijk bleken.

• In 1981 organiseerde radiopastor Alje Klammer een bijeenkomst voor kinderen van collaborateurs, waar slechts twaalf mensen op afkwamen.
• In 1988 braken vier oorlogsslachtoffers bij Centrum 45 hun behandeling af toen bleek dat een deelnemer kind was van een NSB'er.

7 april 2026 · 21 minuten

De impact van zwijgen: intergenerationeel trauma na de Tweede Wereldoorlog

De kinderen van een NSB-gezin uit Oegstgeest worden volwassen en beginnen een ‘normaal leven’. Maar ze komen er langzaam achter dat trauma’s uit het verleden een stempel op het gezin drukken, en dat het er nooit over hebben niet getekent dat de problemen verdwijnen. In deze aflevering praat Lisa met Rob, de zoon van Paul die tijdens zijn verblijf in een tehuis van Bureau Bijzondere Jeugdzorg zozeer mishandeld is, dat hij voorgoed doof is gebleven. Tijdens de opnamen blijkt dat Rob nooit is verteld waardoor die doofheid is ontstaan. Het leidt tot een nieuw familiegesprek, waarin Paul inziet dat hij in al die jaren nooit is toegekomen aan het verwerken van wat hem als kind overkwam. ‘Je voelt wel dat er spanning in huis is. Je voelt dat de dingen anders zijn. Het zwijgen, het niet willen lastigvallen’, zegt Rob. Die spanningen halen hem uiteindelijk gedurende zijn volwassen leven in en Rob wordt ernstig ziek. Een therapeut maakt hem duidelijk dat zijn problemen terug zijn te voeren op de onverwerkte stress die zijn vader aan hem heeft doorgegeven. Rob is een tweede generatie oorlogsslachtoffer. Hoe komt hij daar weer uit? 'De kinderen van het Bureau Bijzondere Jeugdzorg' is een productie van Moiety Film voor Omroep West. De podcast werd mede mogelijk gemaakt door hulp van het V-fonds, Stichting Fait Maison en Kwaliteitsimpuls Zuid-Hollandse Journalistiek.

• Rob ontdekt tijdens het interview dat zijn vader Paul in het tehuis van Bureau Bijzondere Jeugdzorg bont en blauw werd geslagen, wat nooit eerder werd verteld.
• Paul kreeg na de oorlog blijvende gehoorbeschadiging, waardoor hij moeilijk communiceerde en onbedoeld spanningen overdroeg op zijn gezin.

Vader Koos zit jaren vast voor zijn collaboratie, maar moeder Lena wordt onterecht zes maanden mishandeld in de cel. De kinderen worden na bijna een jaar herenigd met hun moeder, maar het gezin is voorgoed gebroken. Hoe kon een onschuldige vrouw zo lang achter slot en grendel belanden?

• Koos kreeg acht jaar gevangenisstraf, waarvan hij er 4,5 uitzat, terwijl zijn overgrootvader Berthes slechts tweeënhalf jaar kreeg voor soortgelijke vergrijpen.
• Dominee Wilhelm Theodor Bois de Ven, huisvriend van Koos, was persoonlijk adviseur van NSB-leider Anton Mussert en ontving een uitnodiging van hem.

Wat gebeurde er met de drie jongste kinderen van een NSB-gezin uit Oegstgeest? Uit hun verhaal blijkt dat Paul van nog geen twee jaar door de leiding van het tehuis in Leiden zo ernstig is mishandeld, dat hij voorgoed aan beide oren doof is geworden. ‘We stonden er alletwee bij. Wij vonden het heel erg dat ons kleine broertje zoveel klappen kreeg’, zegt Lenie, die op dat moment vier jaar is. Medische hulp is er niet voor Paul. De moeder van het gezin probeert hun huis weer terug te krijgen, maar dat is ingenomen door de man die eerder riep dat het gezin beter ‘in Moffrika had kunnen blijven’. Uiteindelijk is er een woning voor ze, en de kinderen mogen weer thuis gaan wonen, bij hun moeder. Hun vader zit nog vast. Moeder heeft door de leefomstandigheden en mishandelingen tijdens haar internering in Leiden chronische reuma opgelopen. Hoe komt ze aan de kost? 'De kinderen van het Bureau Bijzondere Jeugdzorg' is een productie van Moiety Film voor Omroep West. De podcast werd mede mogelijk gemaakt door hulp van het V-fonds, Stichting Fait Maison en Kwaliteitsimpuls Zuid-Hollandse Journalistiek.