De Nederlandse bewaaksters van Auschwitz

In deze aflevering ontmoeten Harm van Atteveld en Stijn Reurs de zonen van twee Nederlandse Auschwitz-bewaaksters, die na jaren zwijgen besluiten hun verhaal te delen. De zonen, wiens moeders elkaar kenden in het kamp, spreken over de last van het geheime verleden en de impact op hun leven. Centraal staat de vraag hoe je verder moet met een moeder die betrokken was bij de gruwelen van de Holocaust.

• Na haar dood ontdekte de zoon van Ria Jorink dat hij een halfzus had, verwekt in Auschwitz om aan een straf te ontsnappen.
• Ria Jorink werd in Auschwitz drieënhalf jaar cel opgelegd wegens het ruilen van extra voedsel met gevangenen.

In deze extra aflevering op 2 mei bespreken Harm van Atteveld en Stijn Reurs het confronterende besef dat je niet de enige bent met een beladen familiegeheim. Moeder, vader, tante – iedereen zweeg, maar na hun dood komt de waarheid aan het licht. Een indringend verhaal over de Nederlandse bewaaksters van Auschwitz en de stilte die generaties lang bleef hangen.

• De extra aflevering op 2 mei onthult dat Nederlandse vrouwen als bewaaksters in Auschwitz dienden, een weinig bekend historisch feit.
• In de podcast wordt duidelijk dat families vaak pas na de dood van een familielid ontdekken dat deze bij de Holocaust betrokken was.

In deze aflevering gaan Harm van Atteveld en Stijn Reurs met de zonen van twee Nederlandse SS-bewaaksters naar Kamp Vught. De mannen zoeken antwoorden op vragen over wat hun moeders wisten en deden in Auschwitz. Een onthullend gesprek over een verzwegen verleden dat nog altijd doorwerkt.

• De negen Nederlandse bewakers van Auschwitz, onder wie ook vrouwen, kregen vaak lichte straffen omdat ze als kinderlijk en onschuldig werden beschouwd.
• Kamp Vught werd volledig door Nederlandse aannemers gebouwd, waarbij Nederlandse arbeiders geld verdienden aan de bouw van het concentratiekamp.

Harm van Atteveld en Stijn Reurs spreken met de zoon van Wilhelmina ter Brake, een van de negen Nederlandse bewaaksters van Auschwitz. De zoon is in shock nu hij ontdekt dat zijn moeder niet alleen in Vught maar ook in Auschwitz werkte. Hij moet zijn beeld van een liefhebbende moeder zien te rijmen met de gruwelijke waarheid.

• De handgetekende plattegrond van Auschwitz die Wilhelmina ter Brake tijdens haar gevangenschap maakte, is een uniek bewaard document.
• Ter Brake meldde een collega die een zieke gevangene troostte met een kus, waarna zij gestraft werd door de kampleiding.

In deze aflevering duiken Harm van Atteveld en Stijn Reurs in het dossier van Theodora Kohle, een Nederlandse vrouw die tijdens de Tweede Wereldoorlog bewaakster werd in Auschwitz. Haar kleinkinderen ontdekken pas decennia later het gruwelijke geheim dat zij, ondertekend met een zwijgplicht, haar leven lang meedroeg. Het verhaal laat zien hoe een verzwegen verleden generaties later nog diepe wonden kan openen.

• Theodora Kohle verdiende 45 gulden per maand als kampbewaakster, later opgelopen tot 135 Reichsmark.
• Ze moest een zwijgplicht ondertekenen die haar verbood over wat ze in Auschwitz zag te praten, op straffe van een SS-rechtbank.