De plantage van onze voorouders

In deze bonusaflevering reageren Maartje en Peggy op de overweldigende hoeveelheid reacties van luisteraars. Ze bespreken zowel de positieve berichten als de kritiek, zoals het verwijt dat witte luisteraars zich beschuldigd voelen. Ook gaan ze in op het gemengde familiegesprek dat ze organiseerden en de diepere vragen die de podcast heeft losgemaakt.

• Luisteraars belden de 'plantagetelefoon' met emotionele reacties, vaak van witte of dubbelbloede mensen die geraakt werden door de aflevering over plantagemuziek.
• Een luisteraar uit Brabant voelde zich beschuldigd over slavernij, maar onderzoek toonde aan dat ook daar mensen met slavenbelangen waren, zoals Willem Usselincx uit Antwerpen.

Na hun Surinaamse reis valt de Nederlandse realiteit Peggy en Maartje rauw op het dak. Ruim anderhalve eeuw na de afschaffing van de slavernij is anti-zwart racisme nog steeds niet uit de samenleving verdwenen. Het maakt dat Peggy zich hier steeds minder thuis voelt. Terwijl zij wacht op de uitslagen van haar DNA-test, worstelt Maartje met de verantwoordelijkheid voor het koloniale verleden. Moeten er excuses komen? Herstelbetalingen? Van wie dan, en voor wie? De twee brengen hun families samen in Museum van Loon om over hun gedeelde geschiedenis te praten.

• Peggy's DNA-test toonde geen Europees bloed, maar 24 Fransen delen mogelijk een voorouder uit Normandië via een slavenschip naar Suriname.
• Arman Zunder, voorzitter van de Nationale Reparaties Commissie, berekende dat Nederland 65 miljard euro aan Suriname verschuldigd is voor slavernij.

Maartje reist met haar moeder naar Suriname om de plantage van hun voorouders te bezoeken. Daar proberen ze samen met Peggy en haar familie de sporen van het slavernijverleden te begrijpen. Het bezoek aan de verwaarloosde plantagegrond confronteert hen met de pijnlijke kloof tussen hun werelden.

• Peggy vond via het archief de naam Rosalina, slavenaam Cérie, een veldmeid, waarmee het plengoffer voor haar voorouders mogelijk werd.
• Het plengoffer vond plaats op een vervuilde oever bij een olieraffinaderij, omdat de oorspronkelijke plantage nu terrein van Staatsolie is.

In Suriname speurt Peggy naar haar familiegeschiedenis, maar stuit op het zwijgen dat generaties lang over het slavernijverleden hangt. Samen met Maartje duikt ze in archieven en spreekt ze met oudere familieleden, op zoek naar de naam van haar tot slaaf gemaakte voorouders. Het verleden blijkt niet alleen in documenten verborgen, maar ook voelbaar in pijn die nog steeds doorwerkt.

26 juni 2020 · 35 minuten

Het archief van de slavernij: sporen van voorouders

In deze aflevering duikt Maartje Duin in de papieren geschiedenis van haar familie en ontdekt dat haar voormoeder Antonia wel degelijk wist dat ze mede-eigenaar was van een plantage met tot slaaf gemaakten. Maar de namen en afkomst van die mensen zijn vaak niet vastgelegd, waardoor Peggy hoopvol speurt naar sporen van haar voorouders. Terwijl het archief antwoorden geeft, blijft de vraag: is iets pas waar als het zwart op wit staat?

• Slaven werden als 'piezas de India' gewaardeerd, waarbij een gezonde man van 36 jaar de standaard was voor de handel.
• Nederlandse vrouwen in de 19e eeuw verkochten borduurwerk om slaven één voor één vrij te kopen als protest.