De Spanjestrijders en ik

In deze aflevering onderzoekt Laura Lubbers de vraag of idealisme nog zin heeft als je verliest, aan de hand van het verhaal van Spanjestrijders Jenny en Jaap. Ze verloren hun strijd tegen Franco, maar bleven hun hele leven trouw aan hun idealen, zelfs toen hen dat alles kostte. Wat betekent het om je 'van binnen schoon' te voelen als al je offers voor niets lijken te zijn geweest?

• Jenny verliest binnen twee jaar zowel haar man Tim als haar zoontje Vladimir tijdens de Spaanse Burgeroorlog.
• Na Tims dood keert Jenny terug naar Spanje om te vechten, ondanks dat ze in Nederland had kunnen blijven.

Laura Lubbers zoekt uit hoe zij, net als de idealistische Spanje-strijders, in actie kan komen voor haar overtuiging. Ze sluit zich aan bij een klimaatactie van Extinction Rebellion op Schiphol, waar ze zich laat arresteren uit protest tegen de vervuilende luchtvaart. De ervaring leert haar dat ook kleine offers, zoals een dag vrijheid, bijdragen aan een groter doel.

• Tijdens de Slag om de Ebro in 1938 schoten de republikeinen met meteorieten die witte strepen achterlieten, waardoor de fascisten precies wisten waar ze stonden.
• Verpleegster Jenny in het hospitaal van Benicàssim moest naast verplegen ook doktersassistent en schoonmaakster zijn, met patiënten die haar hielpen met scheren.

Wat drijft iemand om zijn leven te wagen voor een ideaal? In deze aflevering onderzoekt Laura Lubbers waarom Spanjestrijders en een moderne vrijwilliger in Oekraïne de stap zetten, terwijl ze zelf worstelt met een kleinere keuze. Persoonlijk leed en frustratie blijken minstens zo bepalend als idealisme.

• Jaap, die van de Zeevaartschool was gestuurd en vijf jaar geen cent verdiende, voelde zich zo verworpen dat hij naar Spanje vertrok.
• Jenny gaf zich op als verpleegster voor Spanje kort nadat haar twee maanden oude zoon Vladimir was overleden aan een hartafwijking.

Laura Lubbers stuit in een archief op cassettebandjes met interviews met Nederlandse Spanjestrijders, die in de jaren dertig vochten tegen het fascisme. Ze raakt gefascineerd door hun moedige keuzes, terwijl ze zelf apathisch toekijkt bij de klimaatcrisis. De bandjes brengen haar bij vragen over heldendom en de kracht van in actie komen.

• Jenny Schadele verloor in de jaren 30 op staande voet haar baan als verpleegster omdat ze verdacht werd van communisme.
• Jaap Grons verdiende de kost als werkloze straatprediker op de hoek van de Vink- en Dapperstraat tegenover de bereden politie.

In deze aflevering duiken we in het verhaal van Jaap en Jenny, die in de jaren 30 naar Spanje vertrokken om te vechten tegen het fascisme. Ze lieten alles achter, net zo oud als ik nu ben. Hun strijd en keuzes laten me nadenken over wat het betekent om op te staan tegen onrecht.

• De aflevering gaat over Jaap en Jenny, twee Nederlanders die in de jaren 30 naar Spanje vertrokken om in de Spaanse Burgeroorlog tegen het fascisme te vechten.
• Jaap en Jenny waren destijds net zo oud als de spreker nu is en lieten alles achter om naar Spanje te gaan.