Eik & Ik

Piet Bremer neemt je mee naar de Agnietenberg, waar eeuwenoud eikenhakhout wordt hersteld. Ontdek hoe middeleeuwse monniken dit landschap gebruikten en waarom sommige stobben wel 300 jaar oud zijn. Een verhaal over cultuurhistorie, ecologie en de terugkeer van een vergeten beheermethode.

• In Overijssel werd hakhoutbeheer zo georganiseerd dat het bos in tien vakken was verdeeld, zodat jaarlijks één tiende geoogst kon worden.
• De eikenstobben in dit bos zijn vaak 200 tot 300 jaar oud, omdat ze eeuwenlang steeds opnieuw uitliepen na het hakken.

In deze aflevering vertelt Willem van Delft over zijn bijzondere band met de Kroezeboom van Ruurlo, de dikste meerstammige eik van Nederland. Als kind liep hij er al langs op weg naar school, en nu is hij verantwoordelijk voor het onderhoud ervan. Een verhaal over veerkracht, eeuwenoude bomen en de zorg voor een levend monument.

• De kruiseboom van Ruurlo is met een omtrek van ruim zeven meter de dikste meerstammige eik van Nederland.
• In de jaren 90 kreeg de boom een kapvergunning, maar na een rigoureuze snoei en kroonverankeringen bleek hij juist vitaal te herstellen.

Boswachter Joris Helvoort verzamelde de verhalen van de beroemdste eiken van Nederland. In Brabant staat de Heilige Eik van Den Hout, die er miezerig uitziet maar volgens Helvoort misschien wel de oudste eik van het land is. Ontdek waarom dit kromme boompje wel eens duizend jaar oud zou kunnen zijn en waarom we er zuinig op moeten zijn.

• De heilige eik van Den Hout wordt door boswachter Joris Helvoort op minimaal 300 jaar geschat, mogelijk zelfs 600, waardoor hij de oudste eik van Nederland zou kunnen zijn.
• De heilige eik ziet er zo miserabel uit dat voorbijgangers hem links laten liggen, maar juist dat maakt hem volgens Joris uniek en waardevol.

Ontdek waarom de eik bruist van leven: honderden soorten insecten, schimmels en paddenstoelen vinden er hun thuis. Sander Turnhout neemt je mee naar de Duivelsberg en vertelt over verborgen bewoners zoals het vliegend hert en de zeldzame grote fopblaaskop. Een ode aan de biodiversiteitskampioen onder de bomen, van wortels tot wonden en gallen.

• Het vliegend hert leeft minstens zeven jaar als larve in dood eikenhout, maar slechts drie tot vier weken als volwassen kever boven de grond.
• De eikenprocessierups is de enige vlinder die naar zijn rups is vernoemd, en een plaag ontstaat vaak doordat vogels ontbreken in het landschap.

In Twente staat een van de oudste eiken van Nederland: de Kruiseboom, mogelijk duizend jaar oud. De gemeente investeert duizenden euro's in bejaardenzorg voor deze boom, van kroonverankering tot een sierlijk hekwerk. Maar hoeveel mag zo'n oude eik eigenlijk kosten, en is alle zorg wel gerechtvaardigd?

• De Kruiseboom in Vleeringen is mogelijk 800 tot 1000 jaar oud, maar de gemeente houdt het voorzichtiger op zo'n 400 jaar.
• De onderhoudsbeurt van de Kruiseboom kostte de gemeente Tubbergen en Dinkelland ongeveer 10.000 euro, inclusief het nieuwe sierlijke hekwerk.