Goede Gesprekken

11 september 2026 · 1h5m

Het recht op een eigen waarheid: wat leraren kunnen leren van hun scholieren

Pieter van der Wielen spreekt met leraar Nederlands Martijn Simons over zijn boek 'Beste Meneer Simons', waarin hij via een e-mailbriefwisseling met elf leerlingen ontdekt wat hen echt bezighoudt. Simons vertelt hoe hij buiten het klaslokaal om een gesprek met scholieren aanging over hun diepste gedachten en ervaringen. Het gesprek laat zien dat leraren hun leerlingen beter kunnen leren kennen door de verbinding te zoeken, in plaats van alleen prestaties te meten.

• Leraar Martijn Simons startte een e-mailbriefwisseling met elf leerlingen om te ontdekken wat hen echt bezighoudt, buiten het cijfersysteem om.
• Leerling Nia Willems ontdekte door het schrijven over de scheiding van haar ouders dat ze meerdere perspectieven leert hanteren, wat haar sociale vaardigheden verrijkt.

Historicus Lodewijk van Oort betoogt dat het conflict in Palestina-Israël zijn wortels heeft in het 19e-eeuwse Europa. Hij laat zien hoe antisemitisme en kolonialisme leidden tot de zionistische droom, die ten koste ging van de Palestijnse bevolking. Volgens hem is de genocide in Gaza, inclusief 7 oktober, een direct gevolg van deze geschiedenis, en is het daarom ook een westers conflict.

• De negentiende-eeuwse leuze 'een land zonder volk' was antisemitisch en anti-Arabisch; historicus Van Oort noemt dit de oorsprong van het conflict in Palestina-Israël.
• Theodor Herzl schreef in 1895 in zijn dagboek dat de straatarme Palestijnse bevolking 'over de grens moest wegvloeien' om Palestina te veroveren.

Hoogleraar internationaal recht Marike de Hoon ontleedt de dubbele rol van Nederland: enerzijds profileren als hoeder van het internationaal recht, anderzijds actief meewerken aan de afbraak ervan. Ze legt bloot hoe Nederland, door wapenexport en stilzwijgen bij genocide-waarschuwingen, de rechtsorde ondermijnt. Is de Nederlandse reputatie als rechtsstaat nog meer dan een façade?

• 70 tot 80 procent van de financiële stromen van Europa naar Israël loopt via Nederland, wat een immense verantwoordelijkheid met zich meebrengt.
• De Tweede Kamer hoorde al in november 2023 tijdens een expertmeeting over het serieuze risico op genocide in Gaza, maar bleef grotendeels inactief.

Kernwapens zijn geen taboe meer, maar waar blijft de maatschappelijke ophef? Peter Buijs, arts en anti-kernwapenactivist, legt uit waarom het debat verstomd is terwijl de dreiging toeneemt en Nederland actief meewerkt aan nucleaire afschrikking.

• Tijdens de Cubacrisis in 1962 zei de Amerikaanse minister van Defensie McNamara later dat de wereld alleen door puur geluk aan een kernoorlog ontsnapte.
• Rusland en Amerika hebben allebei 1800 kernwapens op scherp staan, niet duizend zoals in het interview werd gezegd.

In deze aflevering gaat Lex Bohlmeijer in gesprek met Robbert Bodegraven, directeur van het Humanistisch Verbond. Ze praten over de vraag of de asielcrisis eigenlijk een zingevingscrisis is, en waarom steeds meer mensen houvast zoeken in een tijd die krankzinnig voelt. Bodegraven deelt zijn visie op humanisme als bron van betekenis en veerkracht.

• Het Humanistisch Verbond is tachtig jaar geleden opgericht met twee doelen: de kleine strijd voor gelijkberechtiging van buitenkerkelijken en de grote strijd tegen nihilisme.
• Bodegraven betwijfelt of individuele zingeving bestaat: zingeving kan volgens hem alleen plaatsvinden in relatie tot anderen en binnen een gemeenschap.