Het Verhaal van de Schaal

Simon reist af naar het termoluminescentielab in Wageningen om met professor Wallinga de betrouwbaarheid van de TL-test op de mysterieuze schaal te onderzoeken, en ontdekt dat de onzekerheid groter is dan gedacht.

• De TL-test van Oxford Authentication voor de schaal uit de Mingtijd toonde een leeftijd aan, maar de meetpunten in de grafiek vertoonden een opvallend grote spreiding.
• Professor Wallinga legt uit dat kosmische straling en de opslaglocatie van porselein de stralingsopbouw beïnvloeden, wat de nauwkeurigheid van TL-datering kan vertekenen.

In deze aflevering duikt Simon Heimans in het mysterie van een oude Chinese schaal, waarvan de echtheid fel wordt betwist. Na maanden van stilte spreekt hij veilingmeester Rob Michiels, die aan de hand van de schubstructuur van de draken overtuigd is dat de schaal niet uit de Ming-dynastie stamt, maar pas in de 19e eeuw is gemaakt. Terwijl de thermoluminescentietest een veel oudere datering geeft, blijft de vraag knagen: wie heeft er gelijk, de machine of de expert?

• Rob Michiels stelt dat de drakenschubben op de schaal te uniform zijn voor de Ming-dynastie, wijzend op een 19e-eeuwse datering.
• Ralf Cortala herberekent de TL-test op 606 jaar, wat overeenkomt met de vroege Ming-periode, maar experts noemen dat onmogelijk.

In deze aflevering duik ik in de vraag waarom een wetenschappelijke TL-test, die aangeeft dat een porseleinen schaal uit de Ming-dynastie komt, door experts wordt genegeerd. Samen met boor-expert Karel Kols en zijn partner Saskia ontrafel ik de techniek achter de test en de spanning tussen wetenschap en de kunstwereld. Kan een neutraal papiertje met een monster de sleutel zijn tot de waarheid?

• De TL-test voor porselein meet de opgeslagen straling in mineralen; bij verhitting boven 500°C komt die vrij als licht, waarmee de laatste bakdatum wordt bepaald.
• Om de TL-test betrouwbaar uit te voeren, wordt het monster onder water geboord met een langzaam draaiende machine om invloed van licht en warmte te voorkomen.

9 juni 2025 · 46 minuten

Het mysterie van de Ming-schaal

Tom Letwory is ervan overtuigd dat zijn Chinese porseleinen schaal uit de Ming-dynastie stamt, maar experts twijfelen. Zelfs drie dateringstesten overtuigen de kunstwereld niet. In deze aflevering duik ik in het mysterie van deze omstreden schat.

• De TL-test gaf aan dat de schaal tussen 500 en 350 jaar oud is, maar experts wantrouwen deze uitslag door het ontbreken van vergelijkbare exemplaren.
• Wereldwijd zijn er slechts 10 tot 15 experts die bevoegd zijn om echt Ming-porselein te beoordelen, en zij durven de schaal niet te erkennen.

Tom is ervan overtuigd dat zijn grote gele schaal uit de Ming-dynastie stamt, maar experts geloven er niets van. Wetenschappelijke tests bevestigen zijn theorie, maar het ontbreken van een vergelijkbaar stuk zaait twijfel. Simon duikt in dit raadsel en ontdekt dat de waarheid misschien wel tussen twee werelden in ligt.

• De eigenaar van de schaal kocht het stuk omdat hij direct Ming-kenmerken herkende, terwijl anderen het als 19e-eeuws bestempelden.
• Voor een thermoluminescentietest moet een specialist een gaatje boren in de schaal om gruis te verzamelen voor datering.