Parijs voorbij de clichés: 8 podcasts vol verborgen verhalen
Je gaat naar Parijs, maar hoe zie je meer dan de Eiffeltoren en de rij voor het Louvre? We zochten afleveringen die de stad laten zien door de ogen van wie haar echt kent.
De Franse Revolutie: van de eed op de kaatsbaan tot de guillotine
Jacques-Louis David legde met zijn schilderij 'De Eed op de Kaatsbaan' het moment vast waarop de Franse Revolutie echt begon. In de aflevering vertellen ze hoe die opstand uitgroeide van een eed in een balzaal tot de Terreur van Robespierre, die tienduizenden executies op zijn geweten kreeg. Tegen de tijd dat de guillotine viel, hing de revolutionaire kalender overal: weken van tien dagen, maanden vernoemd naar seizoenen, zonder spoor van christelijke of koninklijke namen. Bij de bestorming van de Bastille zaten maar zeven gevangenen vast.
Een vergeten kunstenares verovert 19e-eeuws Parijs
De vergeten kunstenares die in haar eentje Parijs veroverde Op de Académie Colarossi in Parijs betaalden vrouwelijke kunstenaars in 1899 dubbel zoveel als mannen voor dezelfde schilderlessen. De Haagse Sanne Parnier trok er als alleenstaande vrouw naartoe, tegen de verwachtingen van haar tijd in. Haar brieven en agenda’s leggen een moedige strijd bloot, waarin ze zich staande hield in een kunstwereld die van vrouwen vooral een echtgenote wilde maken.
Queer Parijs: Proust, Diaghilev en de roaring twenties
Craig Scholz vertelt over de liefde tussen Marcel Proust en muzikant Rinaldo Haan, die het debuut van de schrijver vormgaf. Proust daagde in 1896 een recensent die hem beledigde uit voor een duel. De aflevering toont ook de eerste homokus in de cinema: een mondhoekkus waar niemand van opkeek. Sergej Diaghilev wilde ooit een ballet over drie homoseksuele mannen maken, maar uit angst voor censuur werd het twee meisjes en een tennispartij.
Mata Hari: van danseres tot spion
David Lucieer vertelt in Verraad in de geschiedenis hoe Margaretha Geertruida Zelle uitgerekend in het decadente Parijs uitgroeide tot de legendarische spionne Mata Hari. Bij haar executie weigerde ze een blinddoek. Ze wilde met open ogen sterven, zegt Lucieer, wat meer zegt over haar onverschrokkenheid dan over haar vermeende daden. Van de acht aanklachten waarvoor ze werd veroordeeld, was voor zes geen enkel bewijs.
De grootste kunstroof van Parijs: Spiderman bekent
Vjeran Tomic, bijgenaamd de Spiderman van Parijs, bekent in Kunstmaffia de diefstal van vijf meesterwerken uit het Musée d'Art Moderne, waaronder een Picasso en een Modigliani. Zijn trots leverde hem uiteindelijk de krasse boel op: na een inbraak bij een miljonair bekende hij in de verhoorkamer de museumroof. De schilderijen zijn nooit teruggevonden, al beweert heler Jonathan Byrne ze verscheurd te hebben en bij het grofvuil te hebben gezet. Experts geloven dat niet. Na zijn vrijlating werkte Tomic mee aan een Netflix-documentaire, maar hij liet de stunts uitvoeren door een stand-in omdat hij niet meer lenig genoeg was.
Parijs door de lens van Le Ballon Rouge
Vormgever Piet Schreuders bracht in Furore nummer 21 minutieus de locaties van de film Le Ballon Rouge in kaart. Tim Hofman gaat met hem in gesprek in Het speurwerk van Piet Schreuders. Schreuders vertelt hoe hij als dertienjarige al een eigen tijdschrift maakte in een schoolschrift, compleet met zelfgemaakte strips en advertenties.
De man die het moderne Parijs bouwde
In de aflevering vertellen Jaap Jansen en Pieter Gerrit Kroeger dat Napoleon III in 1848 met 74 procent van de stemmen de eerste president van Frankrijk werd, en zich vier jaar later via een staatsgreep tot keizer liet uitroepen. Ze vertellen ook hoe zijn prefect Haussmann het Parijs dat je vandaag ziet ontwierp: boulevards, riolering en zichtlijnen op monumenten, gefinancierd via een creatief revolving fund. De eerste president van Frankrijk werd keizer en schiep een modern Parijs
Hoe de Franse Revolutie Parijs aan meesterwerken hielp
Historicus Brecht Deweire vertelt in Franse Revolutie leidde tot plundering van Zuid-Nederlandse kerken hoe Franse kunstrovers in 1794 met achttiende-eeuwse reisgidsen topstukken van Rubens en Van Dijck opspoorden en naar Parijs voerden. Hij beschrijft hoe de beeldenstorm ook de Zuidelijke Nederlanden trof: de Antwerpse kathedraal werd in 1798 openbaar verkocht, en toen Jan-Baptiste van der Strahlen eindelijk binnen mocht, huilde hij bij de lege kerk. In 1794 bedacht abbé Henri Grégoire het woord vandalisme om die vernielingsdrang te veroordelen. Alexandre Lenoir redde de geplunderde koningsgraven in Saint-Denis en richtte het Musée des Monuments Français op.
