Ethiek

Stoffelijk

Door STANDAARD · 6 afleveringen · www.standaard.be/podcast

In de podcast 'Stoffelijk' onderzoekt Veerle Duflou wat er gebeurt met lichamen die aan de wetenschap worden geschonken. Tien jaar na het overlijden van haar partner Valère, die zijn lichaam aan de Universiteit Antwerpen naliet, volgt ze het hele traject in het anatomielab.

Vermeld in deze podcast

Recente afleveringen

· 24 minuten

De drie zeeën van Valère

Veerle Duflou onderzoekt wat er overblijft van haar partner Valère nadat zijn lichaam door het Anatomielab is gegaan. Ze ontdekt dat zijn stoffelijk overscheid werd gebalsemd en ontleed door studenten geneeskunde. Uiteindelijk brengt ze zijn as naar de drie zeeën die belangrijk voor hem waren: de Noordzee, de Middellandse Zee en de Oostzee.

  • Valère's lichaam werd in 2013 overgebracht naar het Anatomielab, waar het na balseming pas in juni 2014 voor dissectie werd vrijgegeven.
  • De prosector Davy herinnerde Valère als een 'redelijk mager lichaam' omdat hij door vijf jaar kanker sterk vermagerd was, wat de dissectie vergemakkelijkte.
Naar aflevering

· 22 minuten

Van Vesalius tot Valère: anatomie in de kunst

Veerle Duflou onderzoekt hoe de kunst van het dissecteren door de eeuwen heen is veranderd. Ze vergelijkt het zwarte boek van Valère, een kunstwerk over de dood, met Vesalius’ revolutionaire anatomieboek uit de 16e eeuw. Tijdens een hedendaagse dissectieles in Antwerpen ontdekt ze de schoonheid van het menselijk lichaam.

  • Valère, ongeneeslijk ziek, schilderde met de hand elke pagina van zijn zwarte boekje zwart, een intens proces van dagenlang.
  • Vesalius weerlegde Galenus' theorie door op een Parijs kerkhof menselijke kaken te verzamelen, die allemaal uit één stuk bleken te bestaan.
Naar aflevering

· 34 minuten

Het balsemen van een lichaam: een kijkje in het anatomisch centrum

Veerle Duflou bezoekt projector David Malan in het anatomisch centrum van de Universiteit Antwerpen, waar hij gedoneerde lichamen prepareert voor dissectie. Terwijl hij de hersenen oogst van een vrouwelijk lichaam, legt hij uit hoe elk lichaam uniek is en met groot respect behandeld wordt. De aflevering onderzoekt de precieze gang van zaken na een lichaamsdonatie en de zoektocht naar wat er overblijft van de mens in een dode machine.

  • David gebruikt een pomp om 8 liter zinkchloride-oplossing door een lichaam te laten stromen voor balseming, wat minstens een hele dag duurt.
  • David oogst hersenen uit een donorlichaam met een speciale zaag, waarbij de geur van verbrand bot hem helpt de zaaghoek te corrigeren.
Naar aflevering

· 43 minuten

Studenten anatomie leren omgaan met dode lichamen

Veerle Duflou, wiens partner Valère tien jaar geleden zijn lichaam aan de wetenschap schonk, volgt medische studenten tijdens hun allereerste dissectiepracticum. In de snijzaal zien we hoe Marte en Sarah tien middagen lang een geschonken lichaam ontleden, worstelen met de confrontatie met de dood en uiteindelijk de klik maken om het lichaam als didactisch materiaal te zien. Gaandeweg vindt Veerle vrede met het idee dat ook Valère's lichaam op deze manier heeft bijgedragen aan de medische kennis.

Naar aflevering

· 28 minuten

Lichaamsdonatie: een geschenk voor de wetenschap

Veerle Duflou onderzoekt wat er met het lichaam van haar overleden partner Valère gebeurde nadat hij het aan de wetenschap schonk. Ze spreekt met Vele de Maere, de contactpersoon van het anatomiecentrum, en ontdekt hoe donoren worden behandeld. Dit intieme verhaal onthult de betekenis van het geschenk en de impact op nabestaanden.

  • België is een van de weinige landen waar nabestaanden het stoffelijk overschot terugkrijgen na sectie; in buurlanden wordt het als laboratoriumafval verbrand.
  • Valère doneerde zijn lichaam als bedankingsgeschenk aan de medische wetenschap, omdat hij dankzij een operatie extra levensjaren kreeg.
Naar aflevering