Vloeken in de Kerk

In deze bonusaflevering hoor je reacties van luisteraars op de podcast over seksueel misbruik in de kerk, en komt er een nieuw verhaal bij over twee zussen die jarenlang werden misbruikt door hun zwager. De kerkgemeenschap reageert vooral met zwijgen en verwijten, waardoor de pijn van de slachtoffers alleen maar groter wordt. Het verhaal laat zien hoe moeilijk het is om binnen een gesloten kerkgemeenschap steun te vinden als het misbruik in de eigen familie plaatsvindt.

• Een PKN-predikant gaf na het beluisteren van de podcast toe dat hij de schadelijke invloed van zijn ambtelijke macht op gemeenteleden nooit eerder zo had beseft.
• Een baptistengeestelijke schreef dat zijn huwelijksfeest voor de helft bestond uit gemeenteleden, wat hem deed inzien dat hij te weinig onderscheid maakte tussen horizontale en verticale relaties.

Rita doet aangifte van seksueel misbruik door een predikant, maar het Openbaar Ministerie besluit niet tot vervolging over te gaan. Ondanks dat ze de kerk verlaat en verhuist, blijft haar geloof een belangrijk deel van haar identiteit. In de slotaflevering van dit onderzoek staat de vraag centraal of de PKN voldoende doet om slachtoffers te erkennen en misbruik in de toekomst te voorkomen.

• Rita's aangifte tegen haar dominee voor seksueel misbruik strandde bij het OM, omdat het HOF vond dat er onvoldoende sprake was van een afhankelijkheidsrelatie.
• De PKN heeft geen landelijke financiële compensatieregeling voor slachtoffers van seksueel misbruik, in tegenstelling tot de Rooms-Katholieke Kerk die in 2017 ruim 27 miljoen euro uitkeerde.

In deze aflevering onderzoeken Tim Overdiek en Matthijs van de Pol waarom slachtoffers van seksueel misbruik in de kerk vaak geen eerlijk proces krijgen. Pauline en Rita delen hun ervaringen met het kerkelijk tuchtrecht, dat daders een tweede kans geeft. Maar kan een systeem dat gericht is op herstel van de gemeenschap wel recht doen aan de slachtoffers?

• Sinds 2004 behandelde het PKN-tuchtcollege slechts 41 klachten, waarvan niet alle over seksueel misbruik, wat wijst op een mogelijke onderrapportage.
• De PKN kon pas sinds juli 2025 een dominee definitief uit het ambt zetten; daarvoor was een schorsing de zwaarste maatregel.

6 oktober 2025 · 35 minuten

Seksueel misbruik in de kerk: een leven lang gevolgen

Slachtoffers van seksueel misbruik binnen de kerk worstelen met hun geloof. Tim Overdiek en Matthijs van de Pol onderzoeken hoe de vraag 'Is er wel een God?' opkomt na zulk vertrouwensverraad. Luister naar de impact op Rita, Paulien en Marloes in deze aflevering van Vloeken in de Kerk.

• In 2024 klopten twintig mensen met een PKN-achtergrond aan bij

Tim Overdiek en Matthijs van de Pol onderzoeken de daders van seksueel misbruik binnen de Protestantse Kerk. De daders omschrijven zichzelf als 'jagers' die hun eigen verlangens achternagaan. Hoe kan een dominee tegelijkertijd een bewogen pastor en een misbruiker zijn?

• De dominee uit het verhaal van Rita omschrijft zichzelf tegenover de kerkrechtbank als 'jager' die zijn eigen behoeften achternagaat.
• For Light, een GGZ-instelling voor plegers van seksueel misbruik, behandelt ruim 200 mensen, meestal mannen, vaak zonder psychische stoornis.