VPRO Zomergasten

14 juli 2026 · 2h2m

De twee gezichten van het westen

Anil Ramdas, schrijver en essayist, keert in Zomergasten kritisch naar het Westen. Hij ontleedt de paradox van westerse vooruitgang en vernietiging, aan de hand van films, literatuur en zijn eigen ervaring als migrant uit Suriname. Een indringend gesprek over kolonialisme, technologie en de onvermijdelijke aantrekkingskracht van het moderne leven.

• Anil Ramdas opende de uitzending met een fragment uit Apocalypse Now, waarin helikopters de jungle bombarderen, als metafoor voor westerse technologie en haar ambivalentie.
• De onafhankelijkheid van Suriname werd in 1975 met een meerderheid van slechts één zetel aangenomen, wat volgens Ramdas de etnische verdeeldheid illustreerde.

14 juli 2026 · 2h27m

Terrorisme en de erfenis van Putten

Beatrice de Graaf, historicus en terrorismedeskundige, deelt haar inzichten over terreur, veiligheid en de impact van haar persoonlijke geschiedenis met de razzia in Putten. Aan de hand van prikkelende filmfragmenten ontleedt ze de angst voor zelfopoffering en de mechanismen achter geweld. Een indringend gesprek over de dunne lijn tussen dader en slachtoffer.

• De Telegraaf pendelt in berichtgeving over terreurdreiging: enerzijds moord en brand schreeuwen, anderzijds kritiek op te strenge maatregelen.
• In 2011 voorspelde De Graaf dat de aanslag in Noorwegen niet door jihadisten was, maar door een rechtsextremist, wat later bleek te kloppen.

14 juli 2026 · 2h26m

De verbeelding van een natuurkundige

Natuurkundige Robbert Dijkgraaf neemt ons mee op een reis van SpongeBob tot de snaartheorie. Hij bespreekt hoe verbeelding en schoonheid de drijvende kracht zijn achter het begrijpen van het universum. Van het allergrootste tot het allerkleinste, Dijkgraaf laat zien waarom de grote vragen van de wetenschap ons blijven fascineren.

• Dijkgraaf heeft synesthesie: hij ziet kleuren bij letters, cijfers en namen, een eigenschap die relatief vaak voorkomt onder natuurkundigen.
• De meeste briljante natuurkunde wordt gedaan onder de dertig jaar, vergelijkbaar met ballet, zegt Dijkgraaf over de piekleeftijd voor natuurkundig genie.

Schrijver Herman Koch (Arnhem, 1953) was op 31 augustus de zesde en tevens laatste gast in VPRO Zomergasten. Griet Op de Beeck interviewt Koch over zijn ideale televisieavond. Koch: 'Mijn ideale Zomergasten-publiek is een gelukkig echtpaar dat de hele avond stilletjes op de bank zit en elkaar tijdens de aftiteling alleen even zachtjes in de hand knijpt.' Je hoort het hele gesprek zoals het gevoerd is op de televisie. De fragmenten vatten we voor je samen, zodat je kunt horen wat je niet ziet. Redactie: Ella Meng Techniek: Alfred Koster Voice-over: Sophie Derkzen

27 augustus 2025 · 2h34m

Femke Halsema over hoop, cynisme en de kracht van de stad

Femke Halsema stelt haar ideale televisieavond samen en reflecteert op haar leven: van een mislukte toneelcarrière tot eerste vrouwelijke burgemeester van Amsterdam. Ze deelt openhartig haar worsteling met de zware week na de moord op Lisa, de spanningen in de stad en haar pleidooi voor hoop tegen cynisme. Een intiem gesprek over vrijheid, politiek verraad en de kracht van je eigen koers bepalen.

• Femke Halsema bleef zitten in 4 havoklas met vijf enen omdat ze meer bezig was met toneel en het lezen van Simone de Beauvoir.
• Na 9/11 ontstond volgens Halsema een scheur in de Nederlandse samenleving die nooit meer geheeld is, mede door gebrek aan moreel leiderschap in de politiek.