Weeral WO2

Nieuw 3 november 2026 · 1h3m

De lessen van het verleden: historische parallellen met de oorlog in Oekraïne

Tom Simoens legt in deze live-opname uit waarom de Russische invasie in Oekraïne allesbehalve nieuw is: dezelfde fouten, tactieken en valkuilen duiken op in conflicten van de Eerste Wereldoorlog tot Iran-Irak. Hij ontleedt begrippen als manoeuvre warfare, mission command en attritie, en trekt opvallende parallellen met onder meer Operatie Barbarossa en de loopgravenoorlog. Een gesprek over militaire geschiedenis als sleutel om de huidige oorlog en de toekomst van defensie te begrijpen.

• De Russische invasie van Oekraïne in 2022 was een voorbeeld van maneuver warfare, maar mislukte door onrealistische tijdschema's, net zoals Operatie Barbarossa in 1941.
• Het onder water zetten van de Irpinvallei bij Kyiv is een bijna één-op-één historische parallel met het onder water zetten van de IJzervlakte tijdens de Eerste Wereldoorlog.

13 oktober 2026 · 1h7m

Breendonk: tussen dader en slachtoffer, een grijze zone vol geweld

In deze aflevering gaat historicus Dimitri Roden in gesprek over zijn nieuwe boek over Breendonk, waarin hij het beruchte kamp opnieuw in de context plaatst. Hij doorprikt mythes, zoals de rol van de Belgische SS'ers, en behandelt ook de weinig gekende Breendonk II, het kamp voor collaborateurs na de bevrijding. Een genuanceerd en confronterend gesprek over een donkere bladzijde uit de Belgische oorlogsgeschiedenis.

• In Breendonk hadden gevangenen met een functie, zoals kapper of kleermaker, een overlevingskans van 80 procent tegenover 40 procent voor gewone gevangenen.
• Na de bevrijding gebruikte het verzet Breendonk opnieuw als 'Breendonk II': in vijf weken passeerden 770 gevangenen, onder wie 1 op 10 onschuldig was.

Jeroen Olyslaegers vertelt over zijn oorlogsroman 'Wil', over een jonge Antwerpse politieagent tijdens de razzia's van 1942. Het boek groeide uit een proces-verbaal dat hij onder ogen kreeg en gaat over morele dubbelzinnigheid, bureaucratische collaboratie en de persoonlijke worsteling van een gewone man. Ook zijn eigen grootvader speelde een rol: die collaboreerde en identificeerde zich later met Amerikaanse soldaten uit Band of Brothers, wat Olyslaegers inspireerde om de oorlog van binnenuit te begrijpen.

• Het proces-verbaal van een politieagent over de razzia op 15 augustus 1942 speelde zich af in de Krakstraat 8, waar Jeroen Olyslaegers net op nummer 1 woonde.
• De collaborerende grootvader van Olyslaegers besefte pas door de tv-serie 'Band of Brothers' dat hij aan de verkeerde kant had gevochten en identificeerde zich met de Amerikaanse soldaten.

15 september 2026 · 45 minuten

12. Wachten op Godart (of is het Van Kuyck?). De film ‘Pressure’

In deze aflevering bespreken Nico en Koen de nieuwe film 'Pressure', die het verhaal vertelt van de cruciale meteorologische beslissingen voor D-Day. De film focust op de rivaliteit tussen Britse en Amerikaanse weermannen, maar laat een belangrijk stuk geschiedenis achterwege: de rol van Belgische wetenschappers zoals Odon Godart en Hugo van Kuik. Hoe beïnvloedt deze Hollywood-reductie ons beeld van de landing?

• Bij de generale repetitie voor D-Day, Exercise Tiger, kwamen 700 Amerikaanse militairen om door friendly fire en Duitse torpedoboten.
• In de film Pressure arriveert meteoroloog James Stijk pas drie dagen voor D-Day, terwijl hij in werkelijkheid al sinds november 1943 in functie was.

Tachtig jaar na de Tweede Wereldoorlog staat er nog steeds een speciale oorlogsbelasting in de Belgische begroting. Deze belasting was bedoeld om winsten uit leveringen aan de vijand en uitzonderlijke oorlogswinsten af te romen, maar talloze betwistingen zorgen ervoor dat de regeling jaar na jaar wordt verlengd. Hoeveel geld er nog openstaat en of de Belgische staat er vandaag nog aan verdient, blijft een mysterie.

• De speciale oorlogsbelasting legde een aanslagvoet van 100 procent op winsten uit leveringen en diensten aan de Duitse bezetter.
• De extra belasting op uitzonderlijke oorlogswinsten bedroeg 70 tot 95 procent, maar alleen op het surplus boven het vooroorlogse winstniveau.