Weeral WO2

Nieuw 15 september 2026 · 45 minuten

12. Wachten op Godart (of is het Van Kuyck?). De film ‘Pressure’

In deze aflevering bespreken Nico en Koen de nieuwe film 'Pressure', die het verhaal vertelt van de cruciale meteorologische beslissingen voor D-Day. De film focust op de rivaliteit tussen Britse en Amerikaanse weermannen, maar laat een belangrijk stuk geschiedenis achterwege: de rol van Belgische wetenschappers zoals Odon Godart en Hugo van Kuik. Hoe beïnvloedt deze Hollywood-reductie ons beeld van de landing?

• Bij de generale repetitie voor D-Day, Exercise Tiger, kwamen 700 Amerikaanse militairen om door friendly fire en Duitse torpedoboten.
• In de film Pressure arriveert meteoroloog James Stijk pas drie dagen voor D-Day, terwijl hij in werkelijkheid al sinds november 1943 in functie was.

Tachtig jaar na de Tweede Wereldoorlog staat er nog steeds een speciale oorlogsbelasting in de Belgische begroting. Deze belasting was bedoeld om winsten uit leveringen aan de vijand en uitzonderlijke oorlogswinsten af te romen, maar talloze betwistingen zorgen ervoor dat de regeling jaar na jaar wordt verlengd. Hoeveel geld er nog openstaat en of de Belgische staat er vandaag nog aan verdient, blijft een mysterie.

• De speciale oorlogsbelasting legde een aanslagvoet van 100 procent op winsten uit leveringen en diensten aan de Duitse bezetter.
• De extra belasting op uitzonderlijke oorlogswinsten bedroeg 70 tot 95 procent, maar alleen op het surplus boven het vooroorlogse winstniveau.

8 juli 2026 · 1h8m

Belgische krijgsgevangenen in de Tweede Wereldoorlog

Historicus Karel Strobbe vertelt over het lot van de 225.000 Belgische krijgsgevangenen in de Tweede Wereldoorlog. Hij ontkracht het clichébeeld van kampen met prikkeldraad, want de meesten werkten op boerderijen en in fabrieken. Een vergeten groep waar eindelijk een diepgravend boek over verschenen is.

• Hitler besloot in juni 1940 Vlaamse krijgsgevangenen vrij te laten, waardoor het aantal van 225.000 in zomer 1940 daalde naar 80.000 in voorjaar 1941.
• De Conventie van Genève uit 1929 gaf krijgsgevangenen recht op briefwisseling, maar het verbod op inzet in de wapenindustrie werd na 1942 massaal geschonden.

2 juli 2026 · 1h18m

De vrijheren van het woud: Leopold III's samenwerking met een ex-SS'er

Leopold III, na zijn troonafstand, sluit vriendschap met een ex-SS-officier om een ambitieuze natuurdocumentaire over Congo te maken. De film, bedoeld als een comeback, wordt echter geteisterd door protesten vanwege het naziverleden van de coproducent. Uiteindelijk mist Leopold opnieuw zijn afspraak met de geschiedenis, wanneer het project in schandaal eindigt.

• De film 'De vrijheren van het woud' werd bedacht door Leopold III en ex-SS-officier Ernst Schäfer, die elkaar in 1952 in Venezuela ontmoetten.
• Het budget van de film steeg van 22 miljoen naar 60-80 miljoen Belgische frank, met steun van 20th Century Fox en Orson Welles als verteller.

23 juni 2026 · 44 minuten

Naoorlogse repressie was niet anti-Vlaams

Was de repressie na de Tweede Wereldoorlog werkelijk een poging om de Vlaamse beweging te treffen? Historicus Koen Aerts weerlegt deze mythe met cijfers: meer Vlamingen werden veroordeeld, maar de straffen waren in Franstalig België beduidend zwaarder. Het verhaal van een anti-Vlaamse repressie blijkt dan ook niet houdbaar.

• Het aandeel criminele straffen van vijf jaar of meer lag na de Tweede Wereldoorlog in Franstalig België met 40 procent hoger dan in Vlaanderen met 35 procent.
• Van de 237 naoorlogse executies in België was 56 procent Franstalig en 44 procent Nederlandstalig, wat wijst op strengere straffen in het zuiden.