Zo Klonk Nederland: Van Dino tot Mensaap

13 februari 2026 · 1 minuten

Ontdek Vroege Vogels via je podcastfiets

Ontdek hoe je wekelijks de nieuwste aflevering van Vroege Vogels kunt beluisteren via je podcastfiets. Volg eenvoudig de link in de beschrijving en abonneer je op de fiets van Vroege Vogels. Zo ontvang je automatisch elke week de nieuwste uitzending op je telefoon.

• Vroege Vogels biedt naast deze aflevering een wekelijkse uitzending aan via een aparte podcastfeed.
• Luisteraars kunnen zich abonneren op de podcastfiets van Vroege Vogels voor automatische updates.

Reis 15 miljoen jaar terug in de tijd, wanneer de eerste mensapen vanuit Afrika Europa bereiken. Een ontmoeting met deze bijzondere dieren blijkt spannend: ze laten hun grote hoektanden zien en gooien misschien wel met poep. Hoor hoe ze zich vestigen in een subtropische wereld vol nieuwe uitdagingen.

• Eerste mensapen zonder staart arriveerden 15 miljoen jaar geleden vanuit Oost-Afrika in Europa en vestigden zich in een subtropische, beboste wereld.
• Bij mensapen heeft het alfamannetje of -vrouwtje de macht: die bepaalt de route van de groep én wie recht heeft om kinderen te krijgen.

Stap 47 miljoen jaar terug in de tijd, wanneer Nederland een tropisch oerwoud is vol bijzondere dieren. Paleontoloog Dorien de Vries zoekt in de schemering naar het schattige halfaapje, terwijl ecoloog Atze van der Groot luistert naar de roep van een kleurrijke trogonvogel. Ontdek hoe de natuur klonk in een totaal ander klimaat.

• 47 miljoen jaar geleden was Nederland een tropische wereld, met temperaturen zo hoog dat primitieve zoogdieren werden weggeconcurreerd.
• De 'halfaapjes' zoals het leptectidium waren nachtdieren van 20-25 cm, die op hun achterpoten sprongen en een lang slurfachtig neusje hadden.

Na de meteorietinslag die de dinosauriërs uitroeide, herstelt het leven zich langzaam. Zestig miljoen jaar geleden, als het klimaat op hol slaat, ontstaan er extreme bosbranden en overstromingen, waardoor de natuur opnieuw onder druk komt te staan. Deze aflevering volgt hoe het landschap en de dieren zich aanpassen aan een snel veranderende wereld.

• 66 miljoen jaar geleden sloeg een meteoriet een krater van 30 kilometer diep in de aardmantel, wat leidde tot een stofgordijn dat de zon verduisterde.
• Drie jaar na de meteorietinslag overleefden alleen vogels, schildpadden, krokodillen, libellen en kleine zoogdieren de ramp, die het landschap kaal achterliet.

66 miljoen jaar geleden verandert Nederland in een tropische ondiepe zee vol mosasaurussen en ammonieten. Terwijl reuzenhagedissen jagen en vogels zonder tanden over de stranden scharrelen, nadert de catastrofe. Plotseling slaat een ruimte-inslag in en legt de wereld in lichterlaaien, waarmee het dinotijdperk abrupt eindigt.

• In het laat-Krijt leefden in de Nederlandse ondiepe zee vijf soorten mosasaurussen, van drie meter tot ruim vijftien meter lang.
• Een mosasaurustand van vier tot vijf centimeter vertoont microkrasjes waaraan paleontologen zien of het dier harde of zachte prooien at.