Politiek (Vlaams / federaal / lokaal)
Diploma bepaalt stemgedrag steeds meer
Mark Bovens legt uit hoe opleidingsniveau inmiddels de belangrijkste voorspeller is van stemgedrag, nog vóór religie. Hij laat zien dat hoog- en laagopgeleiden steeds meer tegenover elkaar staan, zowel in waarden als in politieke keuzes. De vraag is of de politiek deze nieuwe scheidslijn kan pacificeren zonder de democratische rechtsstaat te beschadigen.
Decennialang was het religie, maar nu is je diploma de beste voorspeller van je stemgedrag
Opvallend
- In 2023 stemde 49,5 procent van de kiezers met vwo of mavo op een rechtspopulistische partij, tegenover slechts 10 procent van de universitair geschoolden.
- In 1979 had 70 procent van de wethouders maximaal mbo, maar inmiddels is 93 procent van de wethouders academisch opgeleid.
- 58 procent van de universitair geschoolden heeft vooral vrienden met een universitaire achtergrond, een opvallende homogamie langs opleidingsniveau.
- Bij onderzoek naar 300 beleidsdossiers bleek dat de voorkeuren van praktisch opgeleiden vrijwel nooit worden gevolgd, tenzij hoogopgeleiden het ermee eens zijn.
- Sinds 2017 is de houding tegenover referenda omgedraaid: laagopgeleiden zijn nu voor, hoogopgeleiden tegen, terwijl dit eerder andersom was.