De Technoloog | BNR

Europa dreigt de AI-race te verliezen en een speelbal te worden tussen de Verenigde Staten en China. Dat is de harde conclusie van Europe 2031, het scenariorapport waarmee de Arq Foundation een dystopisch beeld schetst van een continent dat klem komt te zitten. Het is nu al geen ver toekomstbeeld meer. Twee dagen nadat Europe 2031 verscheen, kwam de Verenigde Staten daadwerkelijk met een exportverbod op enkele AI-modellen, precies zoals in het scenario wordt voorspeld.  De belangrijkste reden dat Europa achterblijft is het gebrek aan politieke wil. Volgens Daan Juijn, co-auteur en Director of Research bij de Arq Foundation, missen we het gevoel van urgentie. Europa moet het tempo omhoog gooien en deze technologie niet behandelen als gadget, maar als een industriële revolutie die we dreigen te verliezen. In het scenario wordt 2029 gezien als kantelpunt: de vraag naar AI-chips overstijgt dan het aanbod, er zijn te weinig AI-chips om iedereen te voorzien. Met zo'n tachtig procent van de wereldwijde datacenters in de Verenigde Staten, kan Washington besluiten Europa de toegang tot AI-modellen en chips te ontzeggen. Europa gaat daarmee ineens een flinke sprong achteruit. Europa moet daarom nú handelen. Zet in op digitale infrastructuur en bouw grote datacenters op Europese bodem, ook voor Amerikaanse partijen. Zo ontstaat tóch een onderhandelingspositie. Volgens Daan Juijn heeft Europa de mogelijkheid op dit vlak flink op te schroeven, mocht de politieke wil er zijn. Ben van der Burg en Daniël Mol gaan in deze aflevering in gesprek met Daan Juijn over het mogelijke toekomstbeeld dat Europa te wachten staat. Wat gebeurt er op zowel geopolitiek als economisch vlak als Europa stil blijft staan? En wat kan Europa concreet doen om überhaupt deel te nemen aan deze heuse AI-race? Je hoort het allemaal in deze nieuwe aflevering van De Technoloog. Reacties en ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast  Daan Juijn Video  www.youtube.com/@bnrtech Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college.  Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of  TV. Rosanne Peters is techredacteur en maakt De Grote Tech Show en De Technoloog. Sinds 2025 doet ze redactie- en productiewerk en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show.    See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering van De Technoloog spreken Mark Beekhuis en Ben van der Burg met Jeroen Hoed van Ayo, een startup die de beeldkwaliteit van camera's drastisch wil verbeteren. Hoed legt uit hoe traditionele sensoren 70% van het licht verspillen en hoe zijn bedrijf met een nieuwe fotonische structuur ervoor zorgt dat camera's in het donker veel helderdere en kleurrijkere beelden kunnen maken. De technologie is drie keer gevoeliger en kan bovendien worden gebruikt om camera's kleiner te maken, wat de deur opent voor toepassingen in smartphones, drones en AR-brillen.

• Traditionele camerasensoren gebruiken kleurfilters waardoor ze 70% van het invallende licht weggooien en maar een derde benutten.
• Ayo, een spin-off van onderzoeksinstituut Imec, heeft in 2024 al 55 miljoen euro opgehaald met een team dat in een jaar tijd naar 100 fte groeit.

Hoeveel AI kan de rechtspraak aan? In gesprek met een universitair hoofddocent informatierecht bespreekt Mark Beekhuis samen met Ben van der Burg de grenzen van kunstmatige intelligentie in de rechtszaal. Terwijl AI in theorie efficiëntie kan brengen, blijkt de praktijk weerbarstig: machines missen de context en menselijke nuance die essentieel zijn voor een eerlijk proces.

• In de Verenigde Staten zijn al 1100 rechtszaken betrapt op hallucinaties van AI, met Nederland op 6 zaken in een wereldwijde databank.
• Een rechter blijft zelf zijn uitspraak schrijven, maar AI gebruiken voor volledige opstelling blijft een grijs gebied zonder bindende regels.

Wat als onze kennis, onze kennis niet meer is? AI belooft de wetenschap sneller, slimmer en beter te maken. AI is hier nu al niet meer weg te denken en helpt met het doorgronden van enorme datasets, tot het begrijpen van klimaatverandering. Maar wat als het gebruik van AI de wetenschap fundamenteel verandert? Is het dan nog wel wetenschap? Die lastige vragen stelt Ben Zevenbergen voor zijn onderzoek aan Stanford University. Want als de ontwikkeling van onze kennis straks niet meer binnen onze controle ligt, wat gebeurt er dan? Als onderzoeker en AI-ethicus probeert hij antwoorden te vinden op de gevolgen van technologisering van de wetenschap. De één vindt dat basis principes wetenschappers moeten sturen, maar dat deze wél geherinterpreteerd mogen worden met de tijd. De ander blijft van mening dat wetenschap niet sneller kan en dat de mens alles moet blijven begrijpen. Want dát er kernprincipes in het gedrang komen, dat is duidelijk. Neem alleen al reproduceerbaarheid, dat door continue nieuwe versies van AI-modellen al onmogelijk wordt maakt. Dwingt deze koers ons dan ook de wetenschap te herdefiniëren? Ben van der Burg en Mark Beekhuis gaan het gesprek aan met Ben Zevenbergen over wat wetenschap in de kern is, hoe je dat beschermt en óf de mens de controle wel kan behouden. Is er een ultieme balans te vinden? Je hoort het allemaal in deze nieuwe aflevering van De Technoloog.  Reacties en ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast  Ben Zevenbergen  Video  www.youtube.com/@bnrtech Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college.  Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of  TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

25 juni 2026 · 1h2m

Haptische handschoenen: de zachte kant van robotica

Mark Beekhuis en Ben van der Burg duiken in de wereld van haptische handschoenen. Met de SenseGlove Nova kun je objecten voelen in virtual reality en robots aansturen met precisie. Hoe verandert deze technologie de manier waarop we trainen en robots leren voelen?

• Het bedrijf SenseGlove ontwikkelde haptische handschoenen waarmee gebruikers in VR de textuur en hardheid van virtuele objecten kunnen voelen.
• De gevoelshandschoen remt vingers digitaal af, zodat je in VR onderscheid maakt tussen harde en zachte voorwerpen.