De weg van de dodo

Natuurbeschermers staan voor immense uitdagingen en moeten soms pijnlijke keuzes maken. In deze aflevering volgt Tim de Wit hoe zij na jaren van strijd een nieuw begin zoeken, zowel voor de natuur als voor zichzelf. Kunnen ze de hoop vasthouden en een weg vooruit vinden?

• In India leidde het gebruik van de ontstekingsremmer diclofenac bij vee tot de bijna-verdwijning van miljoenen gieren, met desastreuze gevolgen voor volksgezondheid en Parsi-rituelen.
• De Parsi-gemeenschap in India laat hun doden achter in 'towers of silence', waar gieren de lichamen moeten opeten; zonder gieren kunnen ze hun doden niet meer op traditionele wijze verwerken.

Tim de Wit onderzoekt hoe natuurbeschermers als Martijn, Irma en Gijs vechten tegen machtige tegenstanders: een energiesector die palingen vermaalt, een overheid die dodelijke pompen installeert en een grootschalig systeem dat biodiversiteit laat verdwijnen. Kunnen deze 'Davids' het opnemen tegen de 'Goliaths' van industrie en bureaucratie? Het is een ongelijke strijd waarbij de inzet niet minder is dan het voortbestaan van soorten en ecosystemen.

• Door het ontparasiteren van de laatste 22 Californische condors werd per ongeluk de volledige populatie van de Californische kondorluis uitgeroeid.
• Maar liefst 40 procent van Nederland is door stuwen, gemalen en sluizen volledig onbereikbaar voor de trek van de paling.

Martijn Schiphouwer wil een vispassage aanleggen om jonge palingen toegang te geven tot de Slotenplas, maar de kosten lopen op tot wel een miljoen euro. De gemeente en Waternet aarzelen omdat het maar om 500 palingen per jaar gaat. De vraag is of een duizend euro per paling het waard is.

• De Pirinese ibex werd in 2000 uitgestorven verklaard, maar in 2003 kortstondig teruggebracht via klonen, waarna het jong na 9 minuten stierf.
• In Finland heeft een wilde paling een wettelijke waarde van 3.500 euro, wat ook de boete is voor het bezit van een versgevangen exemplaar.

In deze aflevering wordt duidelijk waarom een stip op de horizon essentieel is voor natuurbeschermers. De terugkeer van de vleet in de Noordzee dient als symbool voor een gezonde zee, terwijl het redden van het donkere pimpinelblauwtje laat zien hoe één soort een heel ecosysteem kan herstellen. Maar de vraag blijft of het najagen van een droom alleen genoeg is om de natuur te redden.

• De Hawaiiaanse kraai is in het wild uitgestorven en vergeet zijn eigen taal doordat hij in gevangenschap geen vijanden heeft.
• Donkere pimpinelblauwtjes uit Polen vestigden zich op een wegberm en spoordijk, niet op het voorbereide veld.

Tim de Wit onderzoekt de bijna-mythische Tasmanse buidelwolf, die onterecht de schuld kreeg van het doden van schapen en daardoor werd uitgeroeid. Ondanks het officiële uitsterven blijven er mensen die rotsvast geloven dat het dier nog leeft, een fenomeen dat 'ghost sightings' wordt genoemd. In deze aflevering staat de vraag centraal hoe we met ons eigen aandeel in het verdwijnen van soorten omgaan.

• De Tasmanse tijger bleek onschuldig aan het doden van schapen, want de kaken waren niet sterk genoeg om een schaap te doden.
• In 24 jaar tijd werd de Tasmanse buidelwolf door een premiejacht bijna uitgeroeid, waarna het dier in 1936 te laat beschermd werd.