Rechtszaken & justitie

Strafrechter over XR-demonstraties: 'Een beetje overlast moet je kunnen dragen'

Strafrechter Dirk Straathof legt uit hoe hij aankijkt tegen demonstraties van Extinction Rebellion. Hij benadrukt dat het minst interessant is waar mensen voor demonstreren, maar of de wet wordt overtreden. Saskia Belleman en Wilson Boldewijn gaan met hem in gesprek over het spanningsveld tussen demonstratierecht en maatschappelijke overlast.

De zaak ontleed · 12 augustus 2026 · 46 minuten

Opvallend

  • Het minst interessante in een demonstratiezaak is voor de rechter wáár de demonstranten voor staan; het feitelijk gedrag telt.
  • Demonstranten hebben geen vergunning nodig, maar moeten zich aanmelden; de burgemeester mag alleen in uiterste nood een demonstratie verbieden.
  • De PVV-raadslid die in Haarlem door een XR-spandoek reed en een demonstrant aanreed, werd veroordeeld voor poging zware mishandeling en het verstoren van een demonstratie.
  • Toen XR-activisten een pensioenfonds in Heerlen bezetten, oordeelde de rechter dat demonstratierecht zwaarder weegt dan lokaalvredebreuk, dus geen straf.
  • Rechter Dirk Straathof nodigt luisteraars uit om een keer een openbare rechtszitting bij te wonen: 'Het is ongelooflijk interessant en je bent van harte welkom.'