Denkspoor

Nieuw 2 november 2026 · 37 minuten

Ada Lovelace: de eerste programmeur, een vrouw

Deze aflevering volgt het leven van Ada Lovelace, de 19e-eeuwse wiskundige die wordt gezien als de allereerste computerprogrammeur. Haar vooruitziende ideeën over computers die muziek componeren en de grenzen van creativiteit blijken nog steeds actueel in het tijdperk van AI. Het gesprek gaat over haar nalatenschap, de rol van vrouwen in de techwereld en de vraag of computers ooit echt iets kunnen beginnen.

• Ada Lovelace was de eerste computerprogrammeur en schreef haar algoritmen tientallen jaren voordat de eerste computer bestond.
• Lovelace stelde al in de 19e eeuw dat computers ooit muziek zouden kunnen componeren, een visie die later door AI-realiteit werd.

Honderd jaar na zijn geboorte is Michel Foucault nog altijd een ongrijpbare denker. Deze aflevering onderzoekt zijn archeologische en genealogische methodes, zijn kritiek op waarheid en macht, en zijn pleidooi voor een creatief zelf. Met gasten die zijn werk door en door kennen, wordt duidelijk waarom Foucault ons blijft uitdagen.

• Michel Foucault werd geboren in een welgesteld artsengezin in Poitiers

In Denkspoor duikt Stephan Sanders met schrijvers, deskundigen en enthousiastelingen in de denksporen van prominente denkers. Wie heeft onze gedachtenwereld gevormd, soms zonder dat we het zelf beseffen? Met onderscheidende invalshoeken en een focus op minder bekende kopstukken belichten we denkers die zelden in bustevorm op het bureau staan. In deze aflevering van Denkspoor gaat Stephan Sanders in gesprek met Jaap Tielbeke, adjunct-hoofdredacteur van De Groene, en bioloog Tijs Goldschmidt over het denkspoor van gedragsbioloog Niko Tinbergen. Geduldig kijken naar meeuwen of wespen in de vrije natuur: het leverde hem een Nobelprijs op. Vermenselijking van dieren was uit den boze. Maar mogen we de biologische lens dan wel loslaten op de mens? Redactie en productie: Gizelle Mijnlieff.See omnystudio.com/listener for privacy information.

3 augustus 2026 · 39 minuten

Ursula Le Guin: van sciencefiction tot filosofie

Ursula Le Guin was een van de invloedrijkste sciencefictionschrijvers van Amerika, maar ook een diepzinnig denker. In deze aflevering wordt haar gedachtegoed verkend: van taoïsme, feminisme en anarchisme tot haar kritiek op utopieën en haar pleidooi voor verbeelding. Julie Phillips, haar biograaf, en Daphne Dupont-Néay, auteur van een profiel over Le Guin, delen hun inzichten over haar leven en werk.

• In 2000 riep de Library of Congress Ursula Le Guin uit tot 'living legend', maar in Nederland bleef ze relatief onbekend.
• Le Guin ontdekte het taoïsme via de bibliotheek van haar vader, die in de jaren 30 samen met Robert Oppenheimer in een club voor Oosterse filosofie zat.

In deze aflevering duiken we in het denkspoor van Alice Miller, de invloedrijke psychoanalytica die met 'Het drama van het begaafde kind' een generatie wakker schudde. Frank Mulder en Suzanne Beugels bespreken haar revolutionaire ideeën over het innerlijke kind, maar ook de schokkende onthullingen over haar eigen leven: hoe zij wegkeek bij de mishandeling van haar zoon. Een intrigerende zoektocht naar de erfenis van een denker die zelf worstelde met de waarheid die ze verkondigde.

• Alice Miller, geboren als Alicja Englaard in 1923, overleefde de nazibezetting door een 'arisch persoonsbewijs' te bemachtigen en trouwde met een man die mogelijk Joden chanteerde voor de Gestapo.
• Na haar dood vertelde haar zoon Martin, zelf psychotherapeut, dat zijn vader hem mishandelde en dat Alice Miller, boegbeeld van het kind, niet ingreep.