Filosofie

Polarisatie neemt niet toe, maar de paniek wel

Polarisatie op een kringverjaardag? Geen paniek. Hoewel driekwart van de Nederlanders denkt dat de verdeeldheid toeneemt, blijkt uit onderzoek dat onze kernwaarden niet verder uiteenlopen. Filosoof Ivo Brugmans legt uit hoe je het gesprek kunt voeren zonder dat het escaleert.

Denkstof · 17 juni 2026 · 46 minuten

Polarisatie: Hoe overleef je een kringverjaardag?

Opvallend

  • Driekwart van de Nederlanders denkt dat polarisatie toeneemt, maar sociologisch onderzoek van 1981 tot 2017 laat geen toename in waardenverschillen zien.
  • Het gebruik van het woord polarisatie in Nederlandse kranten steeg van 109 keer in 2019 naar 2015 keer in de eerste helft van 2023.
  • Ruim 1,4 miljoen Nederlanders hebben omwille van polarisatie weinig of geen contact meer met bepaalde familieleden of vrienden.
  • Hoogopgeleiden trekken zich volgens onderzoek van Quinta Muys terug in hun eigen bubbel en staan minder open voor andere meningen.
  • De oude zuilenstructuur is weggevallen, waardoor polarisatie emotioneler en fanatieker wordt, zegt filosoof Ivo Brugmans.