Het Atelier van

22 oktober 2026 · 1h10m

Juwelen van papier en metaal: een verzamelaar aan het woord

In deze aflevering bezoekt Esther Doornbusch, verzamelaar en drijvende kracht achter hedendaagsesieraden.nl, haar eigen atelier vol duizenden sieraden en bijzondere verhalen. Ze vertelt over haar zoektocht naar hedendaagse sieraadontwerpers, haar persoonlijke collectie en hoe ze met haar website de hele sieradenwereld ontsluit. Een intiem gesprek over jubilea, kwetsbare materialen en de liefde voor het ambacht, midden tussen ringen, papieren sieraden en erfstukken.

• Esther Doornbusch startte de website hedendaagse sieraden.nl uit frustratie omdat Wikipedia-artikelen over sieraadontwerpers werden verwijderd.
• Op haar website staan bijna 3000 items, met nog 7000 in voorbereiding, en ze beheert dit geheel in haar eentje.

2 oktober 2026 · 38 minuten

Drukkerij Meijer: modern drukwerk uit Wormerveer

In deze aflevering duikt Jur Kingma in de geschiedenis van Drukkerij Meijer uit Wormerveer, een bedrijf dat na de oorlog uitgroeide tot een broedplaats voor beroemde vormgevers en fotografen. Aan de hand van prachtige bedrijfsboeken, jubileumuitgaven en experimentele typografie vertelt hij hoe deze drukkerij kunstenaars als Dick Elfers de ruimte gaf om te vernieuwen. Een indrukwekkend verhaal over een Zaanse drukkerij die een blijvende stempel drukte op de Nederlandse grafische vormgeving.

• Drukkerij Meijer drukte voor de oorlog bestsellers als 'Klop op de deur' van Ida Boudier-Bakker en werd vaste drukker van uitgeverij Elsevier.
• Directeur Dirk Meijer reisde in 1946 met Nederlandse drukkers naar Amerika en paste nieuwe technieken toe in zijn bedrijf, wat een groot succes werd.

In deze bonusaflevering is Hester Wandel zelf te gast bij radio Rick FM. Ze ontvangt een speciaal gedicht van dorpsdichter Peter Borgaard en vertelt over haar bijzondere jeugd in het atelier van haar moeder. Een ode aan haar podcast én aan het atelier als plek waar verhalen en kunst samenkomen.

• Esther Wandel werd geboren in het atelier van haar kunstacademiestuderende ouders; hun woonkamer deed dienst als atelier en haar wieg stond er.
• De geur van shag doet Esther denken aan haar moeder: die rookte tijdens het werken shagjes, en op Instagram staat een foto van een blikje tabak vol peukjes.

In deze aflevering duiken we in de geschiedenis van Papierfabriek Van Gelder, de eerste die in de Zaanstreek de overstap waagde van wind- naar stoomkracht. Kenner Jur Kingma vertelt hoe de broers Van Gelder worstelden met nieuwe technieken en uiteindelijk uitgroeiden tot een van de grootste papierproducenten van Europa. Persoonlijke herinneringen aan zijn vader en opa, die beiden in de fabriek werkten, brengen het industriële verleden dichtbij.

• Van Gelder probeerde als een van de eerste Nederlandse bedrijven over te schakelen op stoomkracht, maar de leverancier Rundgen leverde een afgekeurde stoommachine van een stoomschip.
• De koning was zelf aandeelhouder bij leverancier Rundgen en beval deze aan, wat leidde tot belangenverstrengeling bij de versto0ming van Van Gelder.

In deze aflevering bezoekt Esther Wandel het Honig Breethuis in Zaandijk, waar Pier van Leeuwen alles vertelt over de Zaanse papiermolens en hun ambacht. Het Zaanse papier bleek zo bijzonder dat het zelfs werd gebruikt voor de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring. Een fascinerend verhaal over vakmanschap, watermerken en de wereldwijde reis van een lokaal product.

• De Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring uit 1776 bleek gedrukt op Zaanse papier, een feit dat pas vijftig jaar geleden via watermerken werd ontdekt.
• De windgedreven 'Hollander' maalbak maalde lompen tot extreem fijne pulp, waardoor Zaanse molens superieur wit papier konden produceren.