Het Verhaal van Antwerpen

9 februari 2026 · 54 minuten

De tijger en de mol: hoe Antwerpen groeide over de Schelde

In 1868 ontsnapt een tijger uit de Antwerpse zoo, een voorval dat symbool staat voor de exclusiviteit van het instituut dat alleen toegankelijk was voor de Franstalige elite. Joost Houtman vertelt hoe deze ontsnapping leidde tot de dood van een arbeider en het begin van een democratiseringsgolf in de stad. Een verhaal over een dierentuin als spiegel van een veranderend Antwerpen.

• In 1868 ontsnapte een tijger uit de Antwerpse zoo, doodde een arbeider en werd doodgeschoten door kunstenaar Adriaan de Brakeleer.
• De zoo was oorspronkelijk een exclusieve Franstalige club; een toegangskaartje kostte een maandloon van een modale arbeider.

In 1830 zoekt het prille België een koning en stelt dokter Kerkhoffs een Antwerpenaar voor: Willem Florentijn, vorst van Salm-Salm. Jaren later leidt de bouw van een fortengordel rond Antwerpen tot felle protesten van de Meetingpartij, maar uiteindelijk blijken de dure versterkingen in WOI nutteloos tegenover de Duitse kanonnen.

• De meetingbeweging ontstond in 1860 uit onvrede over de forten rond Antwerpen, maar verloor na tien jaar haar politieke macht.
• In 1832 bombardeerde generaal Chassé vanuit de citadel Antwerpen, waarmee hij het orangisme in de stad definitief beschadigde.

Stadssecretaris Cornelius Grafeus organiseert in 1549 de Blijde Intrede van Keizer Karel V en diens zoon Filips in Antwerpen, een megalomaan feest dat door de regen bijna in het water valt. Vanuit dit historische moment duik je in de zoetigheden van de Koekenstad, van de mythische suikerhandel tot het ontstaan van het Antwerpse handje. Joost Houtman en Bart Wever ontrafelen hoe Antwerpen haar reputatie als zoetekauw verwierf en houden je bij de les met het kleurrijke verhaal van de bedenker van dat handje, Jos Hacker.

• De blijde intrede van Karel V en zijn zoon Filips in 1549 kostte 260.000 gulden, evenveel als 3.000 jaar loon voor een arbeider.
• Stadssecretaris Cornelius Grafeus, die de intrede organiseerde, was eerder verbannen vanwege luterse sympathieën en mocht 19 jaar zijn gezicht niet in Antwerpen laten zien.

19 januari 2026 · 46 minuten

Van de hand van brabo tot de stadsrechten: de vroege geschiedenis van antwerpen

Joost Houtman gaat in gesprek met Bart de Wever over de legende van Brabo, de mythische stichter van Antwerpen die een reus overwon. Ze onderzoeken hoe dit verhaal de stad haar naam gaf en waarom een mammoetskelet in de Antwerpse bodem past bij de reuzenverhalen. Luister naar een boeiende mix van mythe en historie over de vroege dagen van Antwerpen.

• In de 15e eeuw drukte Roland van den Dorpe een versie van de Brabosage waarin de Romeinse neef van Julius Caesar, Silvius Brabo, de reus Druon Antigoon versloeg en zijn hand in de Schelde wierp.
• De vroegste vermelding van Antwerpse stadsrechten dateert van 1221, toen Scabini (schepenen) in een document verschenen, wat wijst op een burgerlijk bestuur.

12 januari 2026 · 45 minuten

Maria versus Brabo: beeld en identiteit in Antwerpen

In deze aflevering duikt Joost Houtman in de religieuze spanningen van het 19e-eeuwse Antwerpen, waar burgemeester Legrelle de Madonna terugplaatst op het stadhuis. Daarnaast vertelt hij het verhaal van de eerste zwarte Afrikaanse vrouw in de westerse kunst, getekend door Albrecht Dürer, en de complexe geschiedenis van slavernij in de stad.

• Het Brabo-beeld op de Grote Markt kreeg in 1887 zijn blote achterwerk naar de Madonna op het stadhuis gericht, als bewust antiklerikaal gebaar van de liberale stadsregering.
• Clara Goesen, een migrante en vermoedelijk sekswerker uit Straatsburg, was de enige die in Antwerpen voor hekserij op de brandstapel belandde; zij krijgt mogelijk een straatnaam ter rehabilitatie.