Hier hing een schilderij

Deze laatste aflevering trekt conclusies over de restitutie van het schilderij 'Beeld met huizen'. De twijfels blijven, maar de morele afweging leidt ertoe dat het werk terecht is teruggegeven. De podcast laat zien hoe ingewikkeld rechtvaardigheid kan zijn in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog.

• De familie Levensdijn werd voor hetzelfde leed niet meer gecompenseerd dan andere Joodse families, maar kreeg door het schilderij een veel grotere vergoeding.
• In Duitsland adviseerde de restitutiecommissie restitutie van een andere Kandinsky, maar de eigenaar weigerde het werk terug te geven.

Na jarenlang verzet buigt de gemeente Amsterdam eindelijk in de kwestie rond de door de nazi's geroofde Kandinsky. Een vernietigend rapport stelt het restitutiebeleid ter discussie, terwijl wethouder Meliani en burgemeester Halsema onder druk besluiten het schilderij terug te geven. De draai van de gemeente markeert een keerpunt in de strijd om roofkunst en morele rechtvaardigheid.

• Wethouder Touria Meliani vond dat de overheid moest bewijzen waarom ze de Kandinsky mocht houden, in plaats van de familie.
• Jacob Koonstam oordeelde dat bij vastgestelde roofkunst geen belangenafweging mag plaatsvinden, maar het werk simpelweg teruggegeven moet worden.

James Palmer, de Amerikaanse advocaat van de erfgenamen, zet alles op alles om de Kandinsky terug te krijgen. Hij beschuldigt de Nederlandse Restitutiecommissie van partijdigheid en belangenverstrengeling, en sleept het Stedelijk Museum voor de rechter. De rechtszaak wordt een bittere strijd waarin Palmer geen middel onbeproefd laat om zijn gelijk te halen.

• Het Assyrische gouden tablet uit de 13e eeuw v.Chr. werd door een Joodse overlevende voor twee pakjes sigaretten verhandeld, later getaxeerd op 10 miljoen euro.
• De Kandinsky werd in 1940 voor 160 gulden geveild, omgerekend 1600 euro, een prijs die Palmer als belachelijk laag bestempelde.

De restitutiecommissie oordeelt dat de Kandinsky geen roofkunst is, maar het schilderij wordt stiekem verkocht voor ruim 60 miljoen euro. James Palmer, de omstreden kunstrestaurateur, heeft de strijd gewonnen en incasseert een fors deel van de opbrengst. Een bittere nasleep van een jarenlange juridische en morele veldslag.

• Het schilderij 'Beeld met Hoizern' werd voor ruim 60 miljoen euro aan een particulier verkocht, waarbij James Palmer 30 tot 40 procent van de opbrengst ontving.
• De restitutiecommissie oordeelde dat het schilderij geen roofkunst was, omdat niet bewezen kon worden dat de verkoop in 1940 onder nazidruk gebeurde.

In deze aflevering onderzoekt Anna van der Wee de mysterieuze erfgenamen van Irma Klein, die de Kandinsky opeisten. Het blijkt dat hun claim rust op de band met Bob Stoker, een omstreden figuur met een verdacht oorlogsverleden. Was de informatie over zijn identiteit wel kloppend, en is de Jodenkaart hier bewust gespeeld?

• Bob Stoker was geen Jood en geen wees, hoewel de restitutiecommissie op basis van onjuiste informatie het tegendeel beweerde.
• De Kandinsky had een geschatte waarde van 60 miljoen euro, waarvan James Palmer 30 tot 40 procent zou krijgen als no-cure-no-pay-advocaat.