Hier stond een muur

22 september 2025 · 41 minuten

Het mysterie van het Haarlemse achterhuis

In deze bonusaflevering duiken we in het verhaal achter de podcast 'Hier stond een muur'. Anne Nieuwpoort vertelt hoe ze een verborgen achterhuis ontdekte in een Haarlemse pizzeria, met documenten uit de Tweede Wereldoorlog. Een intrigerende zoektocht naar wat er werkelijk gebeurde in die vergeten ruimte.

• In 1989 ontdekte Donato in zijn pizzeria in Haarlem een verborgen achterhuis met dagboekfragmenten en schuldbekentenissen.
• De documenten uit het achterhuis werden bij de historische vereniging afgeleverd in plaats van de gemeente, waardoor ze jarenlang zoek raakten.

Pieter Klok duikt in de verborgen geschiedenis van een pand aan de Grote Markt in Haarlem, waar tijdens de Tweede Wereldoorlog illegale krantjes werden gedrukt. De ontdekking van een geheime ruimte en oude documenten leidt naar een Joodse familie en verzetsstrijders, maar de ware toedracht blijft tussen de regels verborgen. Een persoonlijke zoektocht naar de stilte die nog altijd rond deze plek hangt.

• De gebroeders Keesmaat stencilden dagelijks 7000 exemplaren van de illegale krant Trouw vanuit hun schuiladres aan de Grote Markt 31 in Haarlem.
• De officiële opening van de drukkerij was pas in april 1943, terwijl de illegale activiteiten al in mei 1942 begonnen, toen de Joodse familie Gaarkeuken er nog woonde.

Pieter Klok onderzoekt het verhaal achter een verborgen kamer in Haarlem, waar documenten uit de Tweede Wereldoorlog werden gevonden. Hij ontdekt dat de lang aangenomen geschiedenis van de familie Gaarkeuken mogelijk niet klopt. Nieuwe inzichten zetten alles op losse schroeven en werpen vragen op over wie er werkelijk ondergedoken zat.

• Al in april 1942 voerde Haarlem als een van de eerste Nederlandse steden een verbod voor Joden in de openbare ruimte in.
• Salomon en Grietje Gaarkeuken stonden op een officiële vertreklijst van 25 augustus 1942, wat erop wijst dat ze zich vrijwillig meldden in plaats van te worden opgepakt tijdens een razzia.

Tijdens een verbouwing vindt een restauranteigenaar een verborgen kamer met documenten uit de Tweede Wereldoorlog. Jaren later blijken die spoorloos verdwenen, wat leidt tot een diepgravend onderzoek. Pieter Klok ontrafelt een verhaal over een Joodse familie en een verdwenen doosje dat meer vragen oproept dan antwoorden.

• Donato leverde de gevonden documenten niet bij de gemeente af, maar bij de historische vereniging Haarlem, waar ze later spoorloos verdwenen.
• Een verborgen kamer boven het restaurant had een neptegelwand die naadloos overliep, waardoor de deur volledig onzichtbaar was.

Pieter Klok gaat op onderzoek uit nadat restaurant-eigenaar Donato in 1989 een verborgen achterhuis ontdekt in zijn pand aan de Haarlemse Grote Markt. Daar vindt hij documenten uit de Tweede Wereldoorlog, die hij aflevert bij de historische vereniging – maar ze raken spoorloos. In deze aflevering stapt Klok binnen in de ooit verborgen ruimte en zet het mysterie rond de verdwenen papieren in beweging.

• Donato ontdekte in 1989 een verborgen achterhuis in zijn restaurant aan de Grote Markt in Haarlem, een onderduikplek uit de Tweede Wereldoorlog.
• In de verborgen ruimte vond hij onder andere foto's, kranten en schuldbekentenissen uit WOII, die later spoorloos verdwenen.