Ik Heb Iets Gevonden

In Dreumel duikt een enorme Romeinse paal op uit de Maas, en de datering zorgt voor grote opwinding: 364 na Christus. Archeoloog Niels Kerkhoven vertelt over de expeditie Over de Maas en hoe deze vondst wijst op een onbekende Romeinse brug. Een vondst die mogelijk de geschiedenis herschrijft.

• De vondst van een eiken paal van 11,67 meter lang, gekapt in de winter van 364-365 na Christus, wijst op een onbekende Romeinse brug bij Dreumel.
• Expeditie Over de Maas legde circa 25 complete schepen bloot, maar naar schatting 80 tot 160 andere schepen werden ongemerkt weggebaggerd.

In deze aflevering neemt Tim Hofman je mee naar de vergeten grafheuvels van Baarlo. Archeoloog Richard Jansen vertelt over het onderzoek dat hij en zijn studenten uitvoeren naar deze eeuwenoude grafmonumenten. Hoe brengen ze de verhalen van de mensen die hier ooit werden begraven weer tot leven?

• De grafheuvels van Baarlo werden opgebouwd uit zorgvuldig gestoken heideplaggen als bouwstenen, niet uit losse zandhopen, wat ze tot bewuste grafmonumenten maakte.
• In de 19e eeuw doorzochten urnenrovers veel grafheuvels en roofden de objecten voor musea, waardoor essentiële context voor archeologen verloren ging.

Marcel Niekus is archeoloog en al zijn hele leven verknocht aan de Neanderthaler. Tijdens een veldbezoek op een akker in Drenthe valt zijn oog op een vuistbijl van zo'n 50.000 jaar oud, volstrekt toevallig gevonden. Hij vertelt over deze bijzondere ontdekking en waarom Neanderthalers veel slimmer waren dan lang werd gedacht.

• Marcel Niekus vond in Drenthe een tweede vuistbijl van een Neanderthaler, circa 50.000 jaar oud, half verborgen op een akker.
• Neanderthalers leefden in kleine familiegroepen van 15 tot 20 personen en hadden geen hutten, maar bivakkeerden beschut in het landschap.

Petra Doeve neemt je mee in de wereld van de dendrochronologie, waar jaarringen het verhaal van het verleden vertellen. Met kettingzagen, scheermesjes en een microscoop weet zij hout tot op het seizoen nauwkeurig te dateren, van prehistorische veenwegen tot een middeleeuwse kano. Tim Hofman ontdekt hoe dit ambacht een venster op duizenden jaren opent.

• Dendrochronologen kunnen niet alleen het jaar bepalen waarin een boom is gekapt, maar ook het seizoen: zo werd een waterput gedateerd op de herfst-winter van 1421/1420 v.Chr.
• De oudste exacte datering van een veenweg in Nederland is rond 3315 v.Chr., waarmee het een van de oudste menselijke sporen van het land is.

In deze aflevering neemt archeoloog Marijn Stolk Tim Hofman mee naar een bijzondere vondst: een Portugese pispot uit de zeventiende eeuw. Het blijkt een spoor van Portugese migranten die op de vlucht sloegen voor de inquisitie en hun huisraad meenamen naar Amsterdam. Zo vertelt een alledaags voorwerp het verhaal van mensen die vaak worden uitgewist in de geschiedenis.

• In Amsterdamse beerputten vond archeoloog Marijn Stolk Portugees aardewerk, waaronder een pispot, dat Sefardische joden meenamen op de vlucht voor de Spaanse inquisitie.
• Asjkenazische vluchtelingen uit Oost-Europa kwamen te voet naar Amsterdam en lieten daardoor vrijwel geen archeologische sporen achter, in tegenstelling tot rijke Portugese joden.