Geschiedenis

Portugese pispotten vertellen het verhaal van vergeten migranten

In deze aflevering neemt archeoloog Marijn Stolk Tim Hofman mee naar een bijzondere vondst: een Portugese pispot uit de zeventiende eeuw. Het blijkt een spoor van Portugese migranten die op de vlucht sloegen voor de inquisitie en hun huisraad meenamen naar Amsterdam. Zo vertelt een alledaags voorwerp het verhaal van mensen die vaak worden uitgewist in de geschiedenis.

Ik Heb Iets Gevonden · 5 juli 2025 · 44 minuten

9. Een Portugese pispot (en wat die vertelt over de mensen die werden uitgewist) - Marijn Stolk

Opvallend

  • In Amsterdamse beerputten vond archeoloog Marijn Stolk Portugees aardewerk, waaronder een pispot, dat Sefardische joden meenamen op de vlucht voor de Spaanse inquisitie.
  • Asjkenazische vluchtelingen uit Oost-Europa kwamen te voet naar Amsterdam en lieten daardoor vrijwel geen archeologische sporen achter, in tegenstelling tot rijke Portugese joden.
  • Loden zegels met Hebreeuws opschrift op koosjer vlees en een bord voor Pesach laten zien dat Portugese migranten hun joodse identiteit na generaties durfden tonen.
  • Hoewel Amsterdam gold als tolerant, waren joden geen stadsburger en mochten ze zich niet bij gilden aansluiten, dus de vrijheid had duidelijke grenzen.
  • De Portugese pispot verschilde qua vorm sterk van de Nederlandse en is een tastbaar bewijs van hoe persoonlijke huisraad migratie en uitgewiste levens kan reconstrueren.