Geschiedenis

Vervolging van LHBTIQ'ers onder Franco en Mussolini: de zoektocht naar een zondebok

In deze aflevering duikt historicus Bart Gielen in de vervolging van LHBTIQ+ personen in het 20ste-eeuwse Spanje, van de Spaanse Burgeroorlog tot het regime van Franco. Hij vertelt hoe homoseksualiteit als wapen werd gebruikt, hoe duizenden queer personen werden opgesloten en verbannen, en hoe die donkere geschiedenis doorwerkt tot vandaag. Ook vergelijkt hij de situatie in Spanje met de rest van Europa, waaronder Nederland.

Lorca · 13 oktober 2026 · 19 minuten

Over de vervolging van LHBTIQ+ personen in de 20ste eeuw (met historicus Bart Gielen)

Opvallend

  • In 1954 wijzigde Franco de Spaanse wet Ley de Vagos y Maleantes, waardoor homoseksualiteit expliciet als maatschappelijk ongewenst werd bestempeld en mensen konden worden opgesloten of verbannen.
  • Tijdens Franco's regime zijn naar schatting ongeveer 5.000 homoseksuelen, lesbiennes en transpersonen gearresteerd, maar exacte aantallen ontbreken omdat de dossiers vernietigd zijn.
  • Op de Rainbow Map van ILGA-Europe staat Spanje met 89 procent op nummer 1 van Europa, terwijl Nederland op nummer 13 staat.
  • In Italië liet Mussolini homoseksuele mannen naar een speciaal eiland, San Domino, brengen, dat na een jaar werd gesloten vanwege de oorlog.
  • Het Nederlandse artikel 248 bis uit 1911 maakte homoseksuele contacten met jongeren tot 21 jaar strafbaar, terwijl heteroseksuele contacten wél mochten; tot 1971 werden meer dan 5.000 mannen veroordeeld.