Waarom de grote AI- en chipbedrijven in de VS staan
Europa pompt miljarden in AI en chips, maar de grote bedrijven zitten in de VS. We zochten afleveringen waarin Europese ondernemers en onderzoekers vertellen over vertrekkend talent, de geopolitiek van chips en de vraag of AI de kloof kan dichten.
42 procent van de Europese unicorn-oprichters bouwt zijn bedrijf op in de VS
De redactie van Trends legt in deze aflevering van De Kleren van de Keyzer uit waarom 42 procent van de Europese oprichters van miljardenbedrijven naar de VS trekt. Europa heeft het talent, maar kampt met drie structurele handicaps: te weinig durfkapitaal voor de groeifase, versnipperde regelgeving en een risicomijdende cultuur. Ter vergelijking: Estland telt met 1,3 miljoen inwoners tien unicorns, België acht.
De simpele chip die een geopolitiek wapen werd
In deze aflevering van FD Achter Gesloten Deuren hoor je hoe NXP in 2016 een divisie met simpele chips aan Chinese investeerders verkocht. Destijds leek niemand zich er zorgen over te maken. De Amerikaanse goedkeuring werd bijvoorbeeld gegeven in een geluidsdichte kamer bij het Pentagon, waar telefoons moesten worden ingeleverd. Tien jaar later is die deal volgens de makers uitgegroeid tot een crisis waarin Europa afhankelijk is geworden van Chinese chips.
De ongewilde rol van ASML in de chipstrijd
Maxim van Mil vertelt in deze BNR-serie hoe een groep rebelse uitvinders in 1984 in een lekkende bouwkeet de basis legde voor de machines die de allerkleinste chips mogelijk maken. In acht afleveringen volgt hij het bedrijf tot aan de huidige positie van onmisbare speler op het wereldtoneel. Daarbij komt ook de geopolitieke strijd tussen China en de Verenigde Staten aan bod, waarin het Brabantse bedrijf ongewild een pion is geworden.
Europa kijkt toe bij een datacenterhausse van 10.300 miljard dollar
Tegen 2030 gaat er wereldwijd 10.300 miljard dollar in AI-datacenters zitten, rekent Alexander Lippeveld voor in Datacenters en AI. Om die gok terug te verdienen moet AI jaarlijks 3.700 miljard dollar omzetten, terwijl OpenAI, Anthropic en Gemini samen onder 200 miljard blijven. Volgens de makers blijft Europa achter met minder kapitaal en energie.
Nvidia's Huang waarschuwt dat hij anders alle goede deals inpikt
Nvidia-topman Jensen Huang investeert 10 miljard dollar in Europese startups, waaronder vier Duitse bedrijven, en waarschuwt andere investeerders dat hij anders alle goede deals inpikt. Jelle Maasbach en Maxiem van Meel vragen zich in deze aflevering af of Europa hiermee een inhaalslag maakt of op AI-gebied toch achterblijft. De twijfel groeit door de mislukte beursgang van het Zuid-Koreaanse AI-bedrijf Elise, dat op de eerste handelsdag 32 procent lager sloot en daarbij ook ASML en ASM meesleurde.
Waarom Europa de maakindustrie kwijtraakt
Marlies Dekkers gaat in deze aflevering in gesprek met Wouter de Heij over de teloorgang van de Europese maakindustrie. Ze vertellen hoe China de productie overnam en kennis, fabrieken en banen verdwenen. Volgens hen sloten sinds 2010 in Europa dertig van de honderd olieraffinaderijen de deuren, terwijl in Shenzhen de volledige toeleveringsketen voor lingerie binnen een straal van vijf kilometer ligt. Een nieuwe fabriek bouwen kost in Nederland door stikstofvergunningen tien jaar, in Portugal vier tot vijf.
Het Leuvense lab dat de rekenhonger van AI wil stillen
De wet van Moore is achterhaald, zegt professor Marjan Verhelst in de aflevering IMEC en de chips van de toekomst. Door de rekenhonger van AI groeit de vraag naar rekenkracht volgens haar jaarlijks met een factor zes, en bij het Leuvense onderzoekscentrum IMEC werken ze aan chips die dat moeten bijbenen. Ze toont Kobe Ilsen onder meer vloeistofkoeling door kanaaltjes zo dun als een haar en hersenprobes die individuele neuronen stimuleren.
