Twickel van binnenuit

In deze aflevering duiken we in het nieuwste boek van Gerrit van Oostrom: Grondslag van Twickel. Het vertelt het verhaal van 700 jaar adellijk grondbezit, van de opkomst van het grootste landgoed van Nederland tot de pieken en dalen die de familie doormaakte. Aan de hand van het boek en een wandeling over de begraafplaats van Delden wordt duidelijk hoe het landgoed en zijn gemeenschap door de eeuwen heen met elkaar verbonden waren.

• Het nieuwe boek 'Grondslag van Twickel' telt 370 pagina's en beschrijft 700 jaar adellijk grondbezit, maar bestaat voor de helft uit beeldmateriaal.
• Twickel bezat ooit veertig verschillende bezittingen, verspreid van Friesland tot de Veluwe en van Den Haag tot Delden, inclusief Duitsland en België.

Roderik Graafzoe Kastel-Rudenhausen is de bewoner van kasteel Twickel en vertelt openhartig over zijn leven daar. Hij deelt hoe het is om op te groeien in een kasteel, zijn afkomst en zijn rol als kwaliteitsbewaker van het landgoed. In dit gesprek wordt het mysterie rond de bewoner van Twickel eindelijk ontrafeld.

• Roderik woont in de zuidelijke derde van kasteel Twickel, in een appartement dat vroeger de 'gesloten afdeling' heette, met een galerij van dertig meter.
• De achternaam Kastel-Rudenhausen verwijst naar twee Beierse dorpen, waar de familie sinds het jaar 900 een versterkte burcht bezit.

In deze aflevering duiken we in de rijke historie van de Twickelse houtzagerij, die al sinds 1771 hout verwerkt. Je ontdekt hoe hout eeuwenlang de economische ruggengraat van het landgoed vormde en hoe de oude en nieuwe zagerij vandaag de dag nog steeds draaien. Van het markeren van bomen tot het zagen van hoogwaardig eikenhout: de reis van boom tot plank komt volledig in beeld.

• De oude houtzagerij van Twickel dateert uit 1771 en vormde samen met de twee jaar later gegraven Twickelvaart een project om hout efficiënter te vervoeren.
• Bosbeheerders gebruikten een blesseel met het Twickel-teken; elke avond brachten ze die beitels terug naar het kasteel als symbool van eigendom en gezag.

In deze aflevering wandelen we over landgoed Twickel en ontdekken we waarom het een waar gesamtkunstwerk is. Landschapsarchitecten Gerrit van Oostrom en Berno nemen ons mee langs de nieuwe weg, de brug over de rondweg en de historische ontwerpen van Petzold. Zo zien we hoe verleden, heden en toekomst samenkomen in één samenhangend landschap.

• In de 19e eeuw omvatte het Gesamtkunstwerk van Twickel niet alleen gebouwen en park, maar zelfs de kleding van de koetsiers moest bijdragen aan één beleving.
• Landschapsarchitect Petzold maakte in 1885 voor Twickel een masterplan op een kaart van 3 bij 3 meter, afkomstig uit Duitsland.

Hoe blijf je een historisch landschap als Twickel bewaren terwijl de landbouw steeds grootschaliger wordt? Rentmeester Egbert Jaap en landschapsarchitect Gerrit van Oosterom leggen uit waarom houtwallen, heggen en oude eiken zo belangrijk zijn. Ook vertelt de conservator over de terugkeer van de patrijs door het herstel van landschapselementen.

• In de jaren 70 koos Twickel als een van de eerste Nederlandse landgoederen ervoor om volledig te focussen op grondgebonden landbouw, waarmee intensieve veehouderij werd geweerd.
• De Natuurschoonwet uit 1928 regelt dat landgoederen 30% natuur moeten hebben en omzoomde landerijen, in ruil voor vrijstelling van erf- en overdrachtsbelasting.