De Grote Vriendelijke Podcast

28 oktober 2026 · 1h3m

Een ontsnappingskoning zijn, over drugsverslaving en herstel

+2

In aflevering 174 schuift auteur Pepijn Lievens aan om te praten over zijn nieuwe boek 'Haai', een rauw en indringend verhaal over een zeventienjarige jongen die diep in de drugsverslaving zit. Lievens, zelf twintig jaar clean en werkzaam in de drughulpverlening, vertelt openhartig over de duistere wereld van coke, de psychoses en het moeizame herstel. Een confronterend gesprek over verslaving, hoop en de kracht van wegzwemmen van de haai.

• Pepijn Lievens was tien jaar verslaafd aan cocaïne en alcohol, van zijn 25e tot zijn 35e, en is nu al twintig jaar clean.
• In zijn boek 'Haai' laat hij zien hoe verslaafden een eigen logica ontwikkelen: alles draait om scoren, met een zesde zintuig voor medegebruikers en snuifplekken.

In deze aflevering lanceren Jaap Friso en Bas Maliepaard de zesde editie van de Grote Vriendelijke 100, de verkiezing van het favoriete kinderboek aller tijden. Ze delen hun eigen top 5 en gaan in gesprek met twee initiatiefnemers van Grote Vriendelijke 100-leesclubs voor volwassenen. Ook leggen ze uit hoe je kunt stemmen en welke nieuwe extra's er dit jaar zijn.

• Rond de Grote Vriendelijke 100 zijn inmiddels leesclubs ontstaan in Ede, Doorn, Eindhoven en Voorburg, waar volwassenen samen jeugdboeken uit de lijst bespreken.
• De leesclub van bibliotheek aan de Vliet in Voorburg is speciaal voor het personeel en de directeur betaalt de pizza's tijdens de bijeenkomsten.

Deze update blikt terug op een bijzondere kinderboekenweek, waarin de overleden Sjoerd Kuiper postuum de Gouden Griffel kreeg voor 'Maantje verhuist de zee'. Zijn kinderen waren aanwezig op het kinderboekenbal en deelden een ontroerend dankwoord. Daarnaast hoor je boekentips en opvallend nieuws, zoals de Duitse film en opera die worden gemaakt van 'Ticker'.

• Voor het eerst in de 71-jarige geschiedenis van de Kinderboekenweek is het geschenk geschreven door een auteur van kleur: Milouska Meulens.
• Sjoerd Kuyper, die vlak voor het Kinderboekenbal overleed, wordt gecremeerd met zijn Gouden Griffel-boek 'Maantje verhuist de zee' in zijn armen.

25 september 2026 · 48 minuten

Aflevering 171: In Memoriam Sjoerd Kuyper (m.m.v. Daan Remmerts de Vries)

+2

Op 22 september 2026 overleed na een kort ziekbed schrijver Sjoerd Kuyper (74) in zijn woonplaats Bergen. Hij laat een omvangrijk en veel bekroond oeuvre na met beroemde kinderboeken als 'Het zakmes', de negendelige serie over de kleuter Robin, 'Bizar' en 'Hotel de Grote L', en de serie over Maantje. Voor het laatste boek in die reeks, 'Maantje verhuist de zee', ontving hij daags voor zijn dood zijn tweede Gouden Griffel. Ook voor volwassenen schreef hij, poëzie en brievenboeken. In dit In Memoriam praten kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) twee dagen na Kuypers dood met diens (pen)vriend en collega-schrijver Daan Remmerts de Vries. Over de kronkelende taal van Sjoerd Kuyper - als een vis waar je achteraan zwemt - over de warmte in zijn boeken, de filosofische gedachten, zijn maatschappelijk engagement en woede die hij zo vurig kon verwoorden. In de podcast is de schrijver zelf ook een paar keer te horen, met fragmenten uit de aflevering die we in 2019 met hem opnamen. Verwijzingen in deze aflevering Gouden Griffel In dit filmpje zie je hoe Sjoerd Kuyper op zijn ziekbed verrast wordt met de Gouden Griffel door zijn eigen kleinkinderen. Het juryrapport lees je hier. Aflevering met Sjoerd Kuyper Sjoerd Kuyper was onze gast in aflevering 9 van De Grote Vriendelijke Podcast, over zijn jeugdroman 'Bizar'. Het interview dat hij in 2011 gaf aan Bas voor het opa-en-oma-tijdschrift OOK kun je hier lezen. Het zakmes & Mijn opa de bankrover De film Het zakmes is met een NPO Plus abonnement hier te bekijken. De film 'Mijn opa de bankrover' kun je zonder abonnement zien op NPO Start. Edward van de Vendel over Maantje Bas noemt een bespreking van 'Maantje verhuist de zee' van Edward van de Vendel. Die kun je hier lezen. Annie M.G. Schmidt-lezing Sjoerd Kuyper De tekst van de roemruchte Annie M.G. Schmidt-lezing van Sjoerd Kuyper uit 2009 is hier integraal te lezen. Sjaantje doet alsof Bas belooft voor Daan na te zoeken of het boek dat hij samen met Sjoerd Kuyper maakte, 'Sjaantje doet alsof', inderdaad begonnen is als Robin-verhaal. Dat blijkt te kloppen. In het boekje 'Een tien met een Griffel' vertelt Sjoerd dat hij tijdens het schrijven van het verhaal 'Robin doet alsof' op het idee kwam dat het heel mooi zou zijn als de opa in het verhaal eigenlijk dood is en zijn kleinkind tóch doet alsof hij leeft. Dat kon niet met Robin, want zijn opa leefde in de boeken nog. Daarom maakte hij er Sjaantje van. Van de namen Sjoerd en Daan kun je Sjaan trouwens maken...

In deze live aflevering van Boekfest blikt Jacques Vriens terug op vijftig jaar schrijverschap. Aan de hand van fragmenten uit zijn bekendste boeken passeren thema's als democratie, toegankelijkheid en hoop de revue. Een feestelijke terugblik op een indrukwekkend oeuvre, met de tachtigjarige auteur vol plannen voor de toekomst.

• Zijn allereerste manuscript werd afgewezen met het advies om gewoon meester te blijven, maar later prees Paul Biegel het boek en verscheen het alsnog.
• Voor 'Achtste-groepers huilen niet' baseerde hij zich op een leerling met leukemie, maar verving zichzelf als meester door een juf om afstand te scheppen.