Geschiedenis

De macht en ondergang van de Groninger adel

De Groninger adel bepaalde eeuwenlang het politieke en sociale leven in de Ommelanden, met hun imposante borgen en zelfverworven titels. Maar de opkomst van de patriotten en de komst van de Bataafse Republiek maakten abrupt een einde aan hun macht. Toch wisten de adellijke families zich daarna deels te herpakken, al werd hun positie nooit meer wat ze ooit was.

Het Verhaal van Groningen · 12 februari 2023 · 39 minuten

#6: Groninger jonkers en patriotten

Opvallend

  • In 1902 stierf de laatste Albeda van Menkema kindeloos en ongetrouwd; de borgen werden verkocht, Dijksterhuis zelfs op afbraak.
  • De Groninger adel was grotendeels zelfbenoemd; vanaf 1594 werd de titel jonker algemeen, waarschijnlijk overgenomen van hoofdelingen in ballingschap in Oost-Friesland.
  • Vier broers Rippenda leidden in 1566 de Beeldenstorm in Winsum, vluchtten naar Oost-Friesland, werden watergeus en overleefden de Tachtigjarige Oorlog geen van allen.
  • Johann Willem Rippenda klom op door van politieke en religieuze kleur te wisselen: hij werd gereformeerd, later katholiek, minister in Spanje en kreeg een hoge functie in Marokko.
  • In 1907 reed de familie Van Panhuis met een Spijker-koets het Hoendiep in; alleen de koetsier overleefde, omdat binnenin geen deurklinken zaten.