Natuur, klimaat & duurzaamheid

Complexiteit energietransitie: tussen systeem en leefwereld

In deze aflevering onderzoekt Ruud Schuurs met Govert Geldof waarom de energietransitie vastloopt in de systeemwereld van regels en modellen, terwijl de leefwereld van burgers niet wordt gehoord. Geldof pleit voor verbinding via een tussenruimte waarin verhalen en ervaringskennis centraal staan, in plaats van top-down opgelegde oplossingen. Aan de hand van het Friese initiatief Vreun laat hij zien hoe lokale betrokkenheid en eigenaarschap de sleutel kunnen zijn tot een werkelijk duurzame transitie.

LEO in Gesprek · 28 november 2025 · 1h4m

Van model naar mens: complexiteit begrijpen tussen systeem- en leefwereld | LEO in Gesprek #15 met Govert Geldof

Opvallend

  • Goffert Geldof ontdekte in 1993 het boek 'Complexity' in de etalage van Pramstra en zag daarin de verbinding tussen techniek en sociale processen.
  • Hij stelde vast dat sociale wetenschappers niks met ingenieurs wilden hebben, en technici niks met sociologen, waardoor een niemandsland voor complexiteitswetenschap ontstond.
  • Geldof introduceert het 'tompoesmodel', waarin de systeemwereld (taaie bovenlaag) en de leefwereld (taaie onderlaag) door een tussenruimte worden verbonden.
  • Volgens Geldof is vertrouwen een vorm van 'tacit knowledge' die niet berekenbaar is, en verliest Nederland het vertrouwen in de wateringenieurs als dat ontbreekt.
  • In Friesland verdwijnt jaarlijks tot een miljard euro aan energiewinst naar buitenlandse partijen, wat de urgentie voor lokale coöperaties als Vreun onderstreept.