Zeeuws-Vlaamse Verhalen

In deze aflevering maken we kennis met Naort, een bijzondere man die aan de kruisweg woonde en alles wist over vlas, klompen en de handel met België. Zijn scherpe tong en slimme streken zorgden voor hilarische situaties met opkopers en missionarissen. Een sfeervol verhaal over een kleurrijk personage uit de Zeeuws-Vlaamse polder.

• Naort was een klompenkapper die ook vlas controleerde voor vlasbazen en wist of het zaad regenton of revelaar was.
• Hij verkocht vlas aan Belgische kopers voor 1000 frank per koppel, een aanzienlijk bedrag in die tijd.

Wat maakt een dialect nu Ziers of Vlaams? Deze aflevering onderzoekt die vraag aan de hand van een indrukwekkend proefschrift. De uitkomst: het unieke karakter zit in de vermenging van beide.

• In 2004 schreef een inwoner van Ternuizen een proefschrift van 476 pagina's met de titel 'Ziers of Vlamms', waarin hij de dialectkwestie onderzocht.
• De spreker ontdekte het Vlaamse karakter van zijn dialect pas toen hij in Tilburg ging studeren, waar Brabanders hem als Belg beschouwden.

Maak kennis met IJne, een kwajongen uit een Zeeuws dorpje wiens streken hem van de ene in de andere problemen brengen. Van een achterstevoren onderbroek op school tot een knotsgekke ontmoeting met de veldwachter, zijn leven is één groot avontuur. Deze aflevering vertelt het vermakelijke verhaal van een jongen die de wildste streken uithaalt, maar uiteindelijk zijn draai vindt.

• In Zeeland probeerde men winterkou te genezen door de winterkwaal te stoppen in het warme, verse bloed van een geslacht varken.
• Een jongen uit de klas beweerde dat Columbus in Domburg aan land kwam, wat een komisch opstel opleverde over de ontdekking van Amerika.

Deze aflevering neemt je mee langs het West-Zeeuws-Vlaamse alfabet, van A tot Z. Elke letter krijgt een eigen dialectwoord, met bekende en verrassende betekenissen. Ontdek hoe dat bijzondere taaltje klinkt en waarom het alfabet hier heel anders werkt.

• In het West-Zeeuws-Vlaamse alfabet staat de E voor ‘Erpel’, en met 1300 Erpelboeren in de provincie is die letter ruim vertegenwoordigd.
• De K van het dialectalfabet verwijst naar ‘Klacker’, een goed poeder dat volgens de transcriptie met bruine suiker wordt gemaakt.

Franciscus is de broer van Stien en werkt op een boerderij waar twaalf koeien, tien zeugen en een stel paarden voor heel wat werk zorgen. Als de knechts op een nacht de poort open laten staan, ontsnappen de paarden en moet iedereen eraan te pas komen om ze terug te halen. Een levendig verhaal over het harde boerenleven van vroeger.

• De knechts kregen voor elk verkocht big een dubbeltje, een extraatje bovenop hun loon.
• Bij het eerste uitgaan van de paarden op zondag moesten de knechts de paardenmanen vlechten, om te voorkomen dat ze zouden breken.