De Podcast Psycholoog

21 juli 2026 · 35 minuten

De psychologie van toerekeningsvatbaarheid

In deze aflevering duikt Marissa van der Sluis samen met klinisch psycholoog Tijs van de Kant in de psychologie van toerekeningsvatbaarheid. Ze bespreken wat het betekent om iemand ontoerekeningsvatbaar te verklaren en hoe zorgvuldig onderzoek in het Pieterbaancentrum verloopt. Ontdek hoe de rechter wordt geadviseerd over de mate van verantwoordelijkheid van verdachten met een psychische stoornis.

• Verdachten worden zes weken lang geobserveerd in het Pieterbaancentrum, omdat het vrijwel onmogelijk is om zo lang te simuleren zonder door de mand te vallen.
• Bij een symptoomvaliditeitstest scoren mensen die opzettelijk fout antwoorden vaak lager dan bij random invullen, wat simulatie verraadt.

Geweld. We schrikken ervan, keuren het af, en toch kunnen we er nauwelijks van wegkijken. Na het lezen van een nieuwsbericht over een schokkend geweldsdelict vragen we ons vaak af: hoe kan iemand zoiets doen? Maar geweld gaat niet alleen over ‘gekken’ of criminelen. Boosheid, agressie en geweld zijn menselijke fenomenen. Vanuit evolutionair perspectief hebben ze zelfs een functie. Maar wat ís de reden dat er überhaupt geweld bestaat? En waarom gebruikt de één nooit geweld, terwijl de ander die grens wel over gaat? En hoe is doelgericht geweld anders, dan geweld in een opwelling?In deze aflevering gaat psycholoog Marissa van der Sluis in gesprek met klinisch psycholoog Thijs van de Kant, werkzaam als pro Justitia-rapporteur en supervisor bij het Pieter Baan Centrum. Al jarenlang onderzoekt hij mensen die verdacht worden van ernstige geweldsdelicten. Hij vertelt hoe zij worden onderzocht en welke psychologische, biologische en sociale factoren een rol kunnen spelen bij (het ontstaan van) gewelddadig gedrag.Een aflevering die voorbij de krantenkoppen kijkt en laat zien hoe menselijk én complex geweld is. Want hoe beter we geweld begrijpen, hoe beter we het kunnen voorkomen.Gast: Thijs van de KantResearch & hosting: Marissa van der SluisProductie & editing: Leonie van DijkAdverteren in De Podcast Psycholoog? Mail naar adverteren@bienmedia.nlHet boek ‘Psychologie voor het echte leven’ is te koop bij je lokale boekhandel, of via deze linkInsta: @depodcastpsycholoog Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

22 juni 2026 · 54 minuten

De onzichtbare strijd van een onvervulde kinderwens

Marissa van der Sluis gaat in gesprek met psycholoog Thijs Launsbach over de minder zichtbare kant van zwangerschap: een onvervulde kinderwens. Ze bespreken de impact van vruchtbaarheidsonderzoeken, IUI en IVF-trajecten op relaties en mentaal welzijn. Thijs deelt zijn persoonlijke ervaringen met jarenlang proberen, teleurstellingen en uiteindelijk onverwacht ouderschap.

• Thijs Launsbach ontdekte dat zijn zaadkwaliteit lager was dan gemiddeld, wat leidde tot zelfverwijt en een obsessieve levensstijl om zijn zaad te verbeteren.
• Tijdens het vruchtbaarheidstraject moest Thijs zijn sperma inleveren op een specifiek tijdstip, wat leidde tot een vernederende ervaring met onpersoonlijke labmedewerkers.

In deze aflevering duikt Marissa van der Sluis samen met verloskundige Fyn Milder in de fysieke, hormonale en mentale veranderingen per trimester van de zwangerschap. Ze bespreken niet alleen de lichamelijke transformatie, maar ook de diepgaande psychologische transitie die moeders én partners doormaken. Een open gesprek over de ups en downs van deze bijzondere levensfase.

• Het hormoon hCG, dat zwangerschapskwalen zoals misselijkheid en vermoeidheid veroorzaakt, piekt rond week 12 en neemt daarna weer af.
• In het tweede trimester hebben veel vrouwen meer zin in seks door een verhoogde bloedtoevoer naar de geslachtsorganen, wat orgasmes kan vergemakkelijken.

In deze aflevering van De Podcastpsycholoog laat Marissa van der Sluis samen met gedragswetenschapper Ben Tiggelaar zien waarom gedrag veranderen vaak mislukt door onzichtbare remmende krachten. Ze demonstreren de oefening 'Het Keerpunt', die helpt om belemmeringen in je omgeving weg te nemen. Ontdek hoe je door het verlagen van 'frictie' twee tot vijf keer effectiever je doelen behaalt.

• Het idee van drijvende en remmende krachten bij gedragsverandering stamt uit de jaren 40 van psycholoog Kurt Lewin
• Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman noemde Lewins krachtenveldtheorie het meest briljante idee in de psychologie