Over de Meet

In 1809 vermoorden drie verbannen soldaten een bejaard herbergierskoppel uit pure verbittering en armoede. Terwijl ze bidden voor hun slachtoffers, proberen ze te ontsnappen naar de Franse grens. Een verhaal over schuld, straf en de vraag wie de echte verantwoordelijke is.

• De drie kanoniers werden voor diefstal van voedsel gegeeseld en levenslang verbannen uit het Koninkrijk Holland, wat hun latere gruwelijke daad mede verklaart.
• De roofbuit bestond onder meer uit een zilveren hoofdheizer met gouden stiften, een statussymbool en familie-erfstuk van grote waarde.

In het najaar van 1589 liggen de gebroeders Bax met hun ruiters in een hinderlaag op de Kalmthoutse heide, wachtend op een Spaans konvooi. Tegen de achtergrond van de Tachtigjarige Oorlog, die de streek volledig verwoestte, vertelt dit verhaal over twee guerrilla-strijders die uitgroeiden tot legendarische figuren. Ontdek hoe Paul en Marcelis Bax, met kennis van het terrein, de Spanjaarden te slim af waren en de grensstreek voor altijd vormgaven.

• In 1589 lag de streek Essen-Kalmthout volledig verlaten door de Tachtigjarige Oorlog, met nul inwoners over in de periode 1583-1586.
• De gebroeders Paul en Marcellis Bax voerden in 1589 een nachtelijke hinderlaag uit op de Kalmthoutse heide, waarbij ze 200 Spaanse soldaten gevangen namen.

In 1788 bevalt de 26-jarige Josina Peeleboom in het geheim van een buitenechtelijk kind. Uit pure wanhoop en schaamte verwondt ze haar pasgeboren dochtertje, waarna het kind overlijdt. Ze wordt veroordeeld tot een leven in gevangenschap, waar ze langzaam wordt vergeten door de buitenwereld.

• In de 18e eeuw geloofde men dat een vrouw alleen zwanger kon worden als zij een hoogtepunt bereikte, waardoor verkrachte vrouwen onmogelijk zwanger konden zijn.
• Josina Peeleboom bracht haar pasgeboren baby verwondingen toe met een schaar uit haar naaidoosje, uit angst voor de reactie van haar ouders.

In deze aflevering wordt het waargebeurde verhaal verteld van Harry Dürlo, een jonge smokkelaar uit Essen die tijdens de Eerste Wereldoorlog niet alleen goederen, maar ook vluchtelingen, brieven en militaire inlichtingen over de grens bracht. Hij trotseerde daarbij zowel Duitse als Nederlandse grenswachters, die met scherp schoten, en betaalde uiteindelijk de hoogste prijs voor zijn daden. De aflevering onthult hoe hij werd verraden, gevangen en op gruwelijke wijze om het leven werd gebracht door een Duitse spionnenjager.

• Smokkelaar Harry Durlo kreeg de bijnaam 'het kieken' omdat hij zichtbaar genoot van de risico's die hij nam tijdens zijn grensoverschrijdende activiteiten.
• De Duitse spionnenvanger Jan Anton Profietlich zette drie Nederlandse deserteurs in om Durlo op Nederlands grondgebied te ontvoeren, een flagrante schending van de Nederlandse neutraliteit.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog smokkelt de jonge Henri Durlo goederen en informatie over de grens tussen België en Nederland, tot hij wordt opgejaagd door Duitse grenswachters. Zijn roekeloze gedrag en groeiende smokkelorganisatie maken hem tot een doelwit, terwijl de dodelijke 'dodendraad' het smokkelen nog gevaarlijker maakt. Het verhaal volgt Henri's cat-en-muisspel met de autoriteiten, dat uiteindelijk uitmondt in een fatale confrontatie bij de beruchte 'strontpaal'.

• De Duitse grensbewaking mocht in 1918 slechts tot het midden van de grensstraat komen; smokkelaars als Henri Durlo konden hen straffeloos uitlachen aan de Nederlandse kant.
• Smokkelaar Geert Schrauwen, alias 'het Klaverenvrouwke', vermomde zich als vrouw, priester of non om bij klaarlichte dag de grens over te steken.