Kunst & design

Waarom beeldenstormers de beelden vernielden

Waarom verwoestten beeldenstormers in 1566 massaal heiligenbeelden in de Nederlanden? Deze aflevering duikt in de felle discussie tussen katholieken en protestanten over de rol van beelden in de kerk. Kunsthistoricus Konrad Jonkeren en dominee Dick Boersten laten zien waarom die spanningen tot vandaag nawerken.

Beeldenstormen. Over kunst en geweld · 6 juli 2016 · 26 minuten

2. De beeldenstorm van 1566. De discussie over beelden in de kerk.

Opvallend

  • Het Lam Gods werd in 1566 door Gentenaren met een lier in de toren van de Sint-Baafskathedraal gehesen, waardoor het de beeldenstorm overleefde.
  • Calvijn was niet tegen alle beelden, maar verbood ze in de kerk uit vrees voor afgoderij; buiten de eredienst konden ze volgens hem wel nut hebben.
  • Beeldenstormers hakten altijd eerst het gezicht van een beeld kapot, omdat ze het beeld als een levend wezen zagen dat ze letterlijk probeerden te vermoorden.
  • Na de beeldenstorm experimenteerden sommige kunstenaars met heiligen met vuile vingernagels en borsthaar, een realistische tendens die later bij Caravaggio terugkeerde.
  • Maarten Luther liet prenten en pamfletten maken, soms met vulgaire beelden, om zijn hervormingsideeën te verspreiden; beelden werden zo een machtig propagandawapen.