Boeken & literatuur
Lezen we nog wel echt, of zijn we verleerd om stil te zitten?
Er wordt meer gelezen dan ooit, maar steeds minder boeken. Damiaan Denys en Sophie Frankenmolen onderzoeken wat lezen écht is, waarom er zoveel gescrold wordt maar zo weinig stilgezeten met een boek, en wat filosofen van Plato tot Nietzsche daarover zeggen. Het wordt een pleidooi voor het langzame, transformerende lezen dat je door een boek kunt veranderen.
20. Waarom lezen we zo veel en zo weinig tegelijk
Opvallend
- In de VS las in 2023 minder dan de helft van de volwassenen een boek; lezen voor plezier daalde van 28 procent in 2004 naar 16 procent in 2023.
- De bestsellerlijsten tonen dat boeken simpeler worden: de zinstructuren zijn makkelijker en de zinnen zijn een derde korter dan vroeger.
- Plato waarschuwde al dat schrift mensen dommer maakt, maar schreef zijn waarschuwing zelf op, wat de paradox van lezen blootlegt.
- In een klassiek onderzoek konden ongeletterde boeren niet logisch redeneren over 'witte beren in het noorden', omdat ze zich geen onbekende feiten konden voorstellen.
- Grote AI-bedrijven kopen zeldzame boeken op, scannen de inhoud en vernietigen de fysieke exemplaren, wat door critici als boekverbranding wordt bestempeld.