Fysieke gezondheid

Obesitas en epilepsie: van stigma tot hersenchirurgie

Waarom obesitas niet simpelweg een kwestie van wilskracht is, en hoe een 19e-eeuws dieet en de ontdekking van leptine het inzicht in overgewicht veranderden. Daarnaast komt de geschiedenis van epilepsie aan bod, van oude boze-geestenverklaringen tot de baanbrekende hersenoperaties van Wilder Penrose. Een aflevering over twee medische aandoeningen, hun stigma's en de wetenschappelijke doorbraken die hoop bieden.

Pioniers van de Wetenschap · 18 maart 2026 · 45 minuten

Pioniers van de Wetenschap #52 - Obesitas en epilepsie

Opvallend

  • William Banting verloor in 1863 dertig kilogram met een suikerarm dieet; zijn pamflet 'Letter on Corpulence' verkocht 50.000 exemplaren en veroorzaakte de 'Banting mania'.
  • In 1994 ontdekte Jeffrey Friedman dat vetweefsel het hormoon leptine aanmaakt dat de eetlust regelt; muizen zonder leptine worden extreem obees.
  • De Montreal Procedure van Wilder Penfield lokaliseert tijdens een hersenoperatie de epilepsiehaard via elektrische stimulatie, die daarna wordt verwijderd.
  • Bij kinderen met ernstige epilepsie kan een volledige hersenhelft worden verwijderd; de overblijvende helft neemt dankzij plasticiteit veel functies over.
  • De vroegste beschrijving van een epilepsie-aanval staat op een Akkadisch kleitablet van 4.000 jaar oud met symptomen als schuimende mond en stuiptrekkingen.