Boeken & literatuur

Het doel telt, maar de weg erheen ook

In deze aflevering vertelt Marije van der Heijden het verhaal van Hendrik Tolens, de negentiende-eeuwse dichter die met zijn gedicht over de overwintering op Nova Zembla een gouden medaille won. Zijn beroemde regel 'maar telt het doel alleen' blijkt een tijdloze les: het gaat niet om de afloop, maar om de intenties en de weg ernaartoe. Een inspirerende geschiedenis over moed, heldendom en de kracht van idealen.

Zin van de dag · 21 oktober 2026 · 3 minuten

#713 - Doel

Opvallend

  • Hendrik Tolens, geboren in Rotterdam in 1780, wordt beschouwd als de eerste echte dichter des vaderlands en heeft standbeelden in zowel Rotterdam als Rijswijk.
  • Zijn gedicht over de overwintering op Nova Zembla schreef Tolens in 1819 voor een prijsvraag; hij won er een gouden medaille mee.
  • Het gedicht verbeeldt de expeditie van Willem Barentsz en Jacob van Heemskerk, die via het noorden een route naar China en Indië zochten.
  • De beroemde slotregel 'Reken de uitslag niet, maar telt het doel alleen' betekent dat het om goede bedoelingen gaat, niet om de afloop.
  • In Tolens' gedicht is Willem Barentsz de ultieme held, maar hij overleeft de overwintering niet; Jacob van Heemskerk overleeft het wel.