Populaire wetenschap

Meten is weten: van wetenschap naar samenleving

Deze aflevering graaft in de herkomst van 'meten is weten', een gevleugelde uitspraak die ten onrechte aan Lord Kelvin wordt toegeschreven. In werkelijkheid stelde Heike Kamerlingh Onnes dat men pas door proefondervindelijk onderzoek tot weten komt, niet door meten alleen. De podcast laat zien hoe het reduceren van alles tot cijfers onze samenleving en ons denken steeds meer domineert.

Zin van de dag · 24 augustus 2026 · 3 minuten

#671 - Meten

Opvallend

  • De uitspraak 'meten is weten' wordt vaak aan Lord Kelvin toegeschreven, maar blijkt afkomstig van Heike Kamerlingh Onnes.
  • Kamerlingh Onnes stelde 'door meten tot weten' voor boven laboratoriumdeuren, niet 'meten is weten', wat een andere filosofie impliceert.
  • Cijfers vervangen verhalen en woorden in onderwijs, wetenschap en media, zoals blijkt uit toetsen, indexen en kijkcijfers.
  • Lord Kelvin beweerde dat alleen natuurkunde echte wetenschap is; de rest noemde hij 'postzegel verzamelen'.
  • De stormachtige toename van computerrekenkracht heeft Kamerlingh Onnes' 'door meten tot weten' platgeslagen tot 'meten is weten'.