Hoe kaas de wereld redt

In deze aflevering wordt kalfje Puk eindelijk vrijgekocht en overgedragen aan een diervriendelijk sanctuary. Ondertussen staat een langverwachte proeverij van koeloze kaas op het programma, gemaakt met microben in plaats van melk. Het is bijna magie: exact dezelfde smaak, maar zonder dat er een koe aan te pas komt.

• De dierloze kaas wordt gemaakt door een genetisch gemodificeerd micro-organisme dat kaseïne produceert, maar de schimmel zelf belandt niet in de kaas.
• Sanctuary Het Wijnland kost omgerekend ongeveer 100 euro per maand per koe aan zorg, waarvoor donateurs al vanaf 10 euro per maand een koe kunnen adopteren.

In Silicon Valley draait het om de toekomst van eten: kaas en ei gemaakt met precisiefermentatie, zonder koe of kip. Amerika blijkt al een stuk verder dan Nederland, vooral met mozzarella voor de pizza. Bij New Culture staat de eerste kazeïne op punt van commercieel doorbreken.

• De Nederlandse Vegan Cowboys loofden een beloning van bijna 2 miljoen uit voor de ideale schimmel of gist om koeienloze kaas te maken.
• The Every Company begon in 2014 met 50.000 dollar en drie maanden de tijd om aan één Ikea-tafel een prototype te maken van kippeloos eiwit.

18 december 2023 · 39 minuten

Het dilemma van kalfje Puck

Marjon probeert kalfje Puck te redden van het slachthuis, maar ontdekt dat het bijna onmogelijk is om een goed thuis te vinden voor een productiedier. Ondertussen wordt er in het lab gewerkt aan koeloze kaas, die de toekomst van de zuivel zou kunnen veranderen. Zal het Marjon lukken om Puck een waardig leven te geven?

• Voor een ongeschikte melkkoe zoals Puck is het slachthuis het lot; de boer krijgt er 1500-2000 euro voor, ongeveer dezelfde prijs als een melkkoe.
• Omdat Puck bij haar moeder en tante is opgegroeid, is ze te wild geworden om als melkkoe te functioneren, waardoor ze voor de boer geen productiewaarde meer heeft.

Ontdek hoe wetenschappers in een Belgisch lab proberen om caseïne na te maken zonder koeien – de heilige graal voor koeloze kaas. Tegelijkertijd is boer Bert gestopt met melkvee en moeten zijn koeien, waaronder het opstandige kalfje Puk, een nieuwe toekomst tegemoet zien. Wat betekent de opkomst van precisiefermentatie voor de toekomst van de zuivel en voor boeren die hun levenswijze moeten heroverwegen?

• Kaseïne is de 'heilige graal': dit eiwit geeft kaas zijn kenmerkende smaak en structuur, en wordt nu zonder koeien in een lab geproduceerd via micro-organismen.
• In het lab wordt koeien-DNA in micro-organismen ingebouwd door elektrische schokken (elektroporatie) toe te passen, waardoor ze kaseïne kunnen aanmaken.

In een Brabantse achtertuin werkt voormalig vegetarisch slager Jaap Kortenweg aan een revolutie: echte kaas maken zonder dat er een koe aan te pas komt. Met precisiefermentatie moet een roestvrijstalen koe het gras omzetten in melkeiwitten, om zo de klimaatimpact van de zuivelindustrie drastisch te verminderen. Deze aflevering onderzoekt of die techniek kans van slagen heeft en wat dat betekent voor boeren, dieren en onze toekomst.

• Voor één kilo kaas is 35 badkuipen water nodig en evenveel landbouwgrond als voor 330 kilo aardappelen, blijkt uit cijfers in deze podcast.
• Volgens de podcast is de zuivelindustrie een grotere vervuiler dan de transportsector, een opvallende wetenschap voor veel consumenten.