Voorproevers

Nieuw 17 september 2026 · 26 minuten

Waarom we bang zijn om ouder te worden en wat dat zegt over onze tijdgeest

In deze aflevering van Voorproevers duikt Jacqueline Brokke met schrijver en journalist Kathrin Zwartembroeks in de tweede essaybundel 'Dat is het ding'. Ze bespreken de worsteling met het 'goede mens zijn' in een tijd van morele overtreffende trappen, de druk van online identiteiten en het verlangen naar meer menselijke verbinding.

• Kathrin Zwartembroeks schreef na 'Oké dan niet' een tweede SC-bundel 'Dat is het ding', waarin ze bewust vaker de ik-vorm gebruikt om zich niet meer te verschuilen achter 'wij' en de stem van een generatie te vermijden.
• Ze ordende haar essays in drie delen: rijken, vastklampen en loslaten, die precies haar eigen schrijfproces en persoonlijke evolutie weerspiegelen.

Jacqueline Brokke neemt je mee naar de expo Wonderland in Ieper, waar opgravingen de middeleeuwen op zijn kop zetten. Een bijzonder skelet, de Ruiter, onthult via DNA en isotopen nieuwe details over het dagelijks leven in de 12e en 13e eeuw. Ontdek hoe de Ieperse klei, houten funderingen en zelfs een handbezem ons dichter bij het verleden brengen.

• De Ieperse klei en hoge waterstand zorgen ervoor dat organisch materiaal zoals hout uit de middeleeuwen uitzonderlijk goed bewaard blijft.
• Door de puinlaag uit de Eerste Wereldoorlog bleven middeleeuwse resten in de binnenstad van Ieper onverwacht intact.

Nieuw 15 september 2026 · 24 minuten

Natuur op een gifbelt: de Volgermeerpolder

In deze aflevering van Voorproevers neemt Bibi Dumontak je mee naar de Volgermeer, een natuurgebied dat in werkelijkheid een enorme gifbelt is. Ze vertelt hoe ze er een hele zomer doorbracht met wandelen en schrijven, terwijl ze ontdekte wat er onder de grond verborgen ligt. Luister naar haar verhaal over de paradox van een giftige plek die toch vol leven zit.

• De Volgermeer is de grootste gifbelt van West-Europa; 30.000 vaten chemisch afval liggen er onder folie en aarde.
• Bomen worden jaarlijks verwijderd omdat hun wortels bij storm het beschermende folie kunnen bloottrekken.

Schrijver Mathias de Klerk reist naar Alaska om te ontdekken hoe het leven in de echte wildernis eruitziet. Hij ervaart dat vrijheid daar vooral draait om overlevingsskills, zonder die ben je juist onvrij. Bij locals zoals Stan, die ondanks een hard verleden geniet van een eenvoudig bestaan, leert hij wat echte veerkracht betekent.

• Monique vertrok in de jaren 60 vanuit een West-Vlaams dorp naar Alaska zonder een woord Engels te kennen, maar bouwde er een ruw leven op.
• In Tanana staan op de luchthaven waarschuwingsposters voor fentanyl, wat aantoont dat ook de wildernis niet vrij is van drugs.

Jongeren lezen niet meer? Literatuurwetenschapper Jeroen Dera nuanceert dat beeld op basis van eigen onderzoek. Hij legt uit waarom tieners vaak wél willen lezen, maar de stap naar een boek groot is door school, schermen en een vol leven. Ook vertelt hij hoe platforms als BookTok en Goodreads het leesgedrag van jongeren positief kunnen beïnvloeden.

• Uit onderzoek onder 2000 Nederlandse bovenbouwleerlingen blijkt dat de meeste tieners geen hekel hebben aan lezen, maar het wel als een verplichte taak voor school zien.
• Ongeveer twee derde van de Nederlandse tieners leest liever Engelstalige boeken dan Nederlandse, onder meer omdat Nederlands met school en Engels met ontspanning wordt geassocieerd.