Diversiteit & inclusie

Dialect als wapen: verzet door taal

In deze aflevering ontdek je hoe dialect veel meer is dan taal: het is een vorm van verzet. Benny Jolink, Soortkill en Liuwe Westra vertellen hoe zij via hun eigen taal opkomen voor hun identiteit, van de Achterhoek tot de Bijlmer en Friesland. Verzet blijkt onlosmakelijk verbonden met trots op wie je bent en de taal die daarbij hoort.

Het Dialectenbureau · 17 april 2023 · 30 minuten

#1 - Verzet en dialect met Bennie Jolink, Soortkill en Liuwe Westra

Opvallend

  • In 1951 leidde 'Kneppelfreed' in Leeuwarden tot een veldslag met de politie nadat een Fries in het Fries antwoordde aan een rechter, wat officiële erkenning van de taal opleverde.
  • Bennie Jolink kreeg pas jaren later brieven van boeren die zelfmoord hadden gepleegd, wat hem tot het Achterhoekse verzet in liedjes als 'Boerenlul' bracht.
  • De BIMS-bewoners gebruiken 'SMIP Anis', waarin woorden als 'praten' worden omgedraaid tot 'tarpen', een straattaal-dialect dat ook Surinaams en Antilliaans mengt.
  • Sørkill zag dat Surinaamse kinderen vaak alleen Nederlandse namen kregen zoals 'Willem', uit angst voor discriminatie, wat hij ziet als verzet tegen koloniale dwangnormen.
  • Na de Kneppelfreed-demonstratie schreef een Fries dichter een cynisch vers waarin 'zaaien met knuppels' een 'rijke oogst' oplevert, wat de verzetstaal van het Fries kenmerkt.